Tokemoana Laukau
(Koe Tohi Hohoko 'o Tokemoana)


Koe tohi hohoko eni 'o Tokemoana pea mo hono hako.  Neongo kuo longonoa e hingoa 'o Tokemoana he ngaahi 'aho ni, 
'e laukau 'aki ma'u pe ia 'e hono hako.


Koe tohi hohoko ni koe tanaki moe fokotu'utu'u 'a James Cocker, koe taha 'oe hako lauiafe 'o Tokemoana.  'Oku 'ikai ha 'amanaki 'oku tonu peseti e teau pea ka 'i ai ha tanaki pe fakatonutonu 'oku 'oatu e fakaafe ke tanaki mai ke fakalelei 'aki e me'a 'oku ma'u.  Koe faka'amu ke fakatolonga mo fakafehokotaki 'ae ngaahi hako tupu mei a Tokemoana.


'Oku 'oatu e fakamalo makehe kia 'Elenoa 'Utumoengalu, Lusia Leipua Lemoto mo Pauline Manutu'ufanga Naufahu mei he uepi saiti motu'a koe Fangasiale, 'i ho'omou loto fiekainga mo poupou fiefia ki hono fakamanatu 'oe fononga taha mai 'etau fanga kui mei Tongoleleka. 


'Ofa ke 'aonga 'ae ngaue ni kiate kinautolu kotoa pe 'oku nau fekumi ki honau kainga mo honau tupu'anga.


14 Novema 2000
 



Kupu 1: Koe Tupu'anga 'o Tokemoana


Ko Tokemoana koe foha 'o 'Uluakimata [TT32] mo Toa, 'ofefine 'o Vaea [TH8].


Koe fanau 'a 'Uluakimata [TT32] mo Toa ko:
1. Sinaitakala [TTF5] 
2. Tu'ipulotu [TT33]
3. Tokemoana [Tokemoana 1] 
4. Faleafa
5. Fatani


Na'e 'iloa 'a Tokemoana koe Tu'i Ha'a'uluakimata.  Ka na'e 'ikai tolonga mai hono ngaue'aki 'oe hingoa ko ia.


Na'e 'i ai foki moe ngaahi mali kehe 'o 'Uluakimata [TT32] mo 'enau takitaha fanau pea 'oku na ha kinautolu he tohi hohoko Tuputupulefanua.


Koe Tala ʻo Tongoleleka
Koe tupu'anga 'oe hingoa 'o Tongoleleká koe ma'u mei a Tokemoana, he koe feituʻu ia ne lata taha ki aí.  'I he toʻulekeleka (taʻu vaivai 'i he lea fakahouhou'eiki) ʻa Tokemoaná, na'á ne manako ke ne tākai 'aki e lolo ne ngaahi maʻana mei he huhua'i tongó.  Ko ia ne fai pe ʻo ui ʻaki hono nofoʻangá ʻae Tongoleleká, 'a ia koe " tongo 'ae to'ulekeleká ". 




Kupu 2: Koe Fanau moe Hako 'o [Tokemoana 1]


Koe fanau 'a [Tokemoana 1] ko:
1. Fuonuku
2. Kulukulutea
3. Kilinganoa
4. Tokemoana'iha'amoa [Tokemoana 2]
5. Kaumalu
Ko 'enau fa'e ko Nauamoa, koe fefine mei Ha'amoa.
6. [Tokemoana 3]
Ko 'ene fa'e ko Nanasi, koe 'ofefine 'o Alaipuke mo Toaafilimoe'unga.


~          ~          ~          ~          ~


FUONUKU, 'ofefine 'o [Tokemoana 1]


'Oku pehe koe tupu'anga 'oe hingoa 'o Fuonuku he na'e fe'ungatonu hono fa'ele'i moe fuu 'o Nuku i he taumafa kava. 


Koe fanau 'a Fuonuku ko:
1. Tu'ihalafatai [TK9]
2. Tupoumoheofo [TK12] 
Ko 'ena tamai ko Tupoulahi (Tupoulahimu'a pe Tupou'uli) [TK7].


Pea koe fanau 'a Tu'ihalafatai [TK9] ko: 
1. Tu'ifuametemete 
Ko 'ene fa'e ko Talahiva, koe 'ofefine 'o Fuatakifolaha [TH14] mo Nanasiha'ele. 
2. Tu'ifua'uli'uli 
3. Tupoufalemei [Moheofo 8TK] 
4. Tu'ifuavava'u 
5. Vaomotuku 
Ko 'enau fa'e ko Lavaka, koe tehina moe fokonofo 'o Talahiva. 
6. Tupoulahisi'i [TK10] 
Ko 'ene fa'e ko 'Uheina, koe tehina moe fokonofo 'o Talahiva. 
7. Tu'ifua'anaukihengalu 
8. Tu'ifuaha'apai 
Ko 'enau fa'e ko Naupongi, 'ofefine 'o Tuituiohu mo Ate.  Ko Naupongi koe fokonofo 'o 'Uheina.  Ko Fusipala Ha'amea, fa'e 'a Fuatakifolaha [TH14], ko hono tuonga'ane tamai taha 'a Tuituiohu. 
9. 'Atuohakautapu 
Ko 'ene fa'e ko Filiaimanuma'a, koe 'ofefine 'o Vuna Ngata mo 'Otuangu. 
10. Tu'ihalafatai 
Ko 'ene fa'e koe fefine ko Finaufolaha 


Ko Tu'ifuametemete (foha 'o Tu'ihalafatai [TK9]) ko 'ene fanau ko Tupouto'a (tama 'a Ta'e'aonga), mo Lavakamofotofili (tama 'a Soli'ai), mo Lolohea (tama 'a Fiotu'u), mo Tu'imalohi (tama 'a Lika), mo Pulileka Mafimatapule mo Hu'avai (fanau 'a Afeaki), mo Hina (tama 'a Hifo), mo Naupiko (tama 'a Mataele).

Pea koe 'ofefine 'o Tupouto'a ko Susana Fatafehi, koe tama 'a Siesia, 'ofefine 'o Tongamohenoa'ivaha mo Mataele.  Pea mali 'a Susana Fatafehi mo Fatafehi Fakau'akimanu'a, koe foha 'o Laufilitonga [TT39], 'o na fanau'i 'a 'Esetia 'Evailotomu'a, Manumapuhola, Fusipala Tisiola Sipukako, Sepisiano Fakaua moe fanau tokolahi. 

Pea koe fanau 'a Lavakamofotofili ko 'Alifeleti Vakameilalo Tu'ifua, Tu'ipulotu Toutai'olepo mo Pafusi, ko 'enau fa'e ko Latu, koe 'ofefine 'o Takapu. 


Ko Tupoulahisi'i [TK10] (foha 'o Tu'ihalafatai [TK9]), ko 'ene fanau ko Tupou'ahome'e (tama 'ae Tamaha ko Latufu'ipeka), mo Tu'ifuapulepule (tama 'a Kongakava), mo Tupoukolotolu (tama 'a Kaufusi Sisi), mo Fatafehi Fuatalevu (tama 'a Kiufutuna), mo Tu'ifua'ile'ila mo Kavafutuna (fanau 'a Fusipala Ha'atauele). 

Pea koe fanau 'a Tupou'ahome'e ko Luseane Halaevalu Mata'aho, koe 'ofefine 'o Tupouto'a [TK17].  Pea koe fanau 'a Luseane Halaevalu Mata'aho ko Pauline Fakahikuo'uiha ('ofefine 'o Havea Afiafolaha Tu'iha'ateiho), mo Lavinia Veiongo mo Viliami Fatafehiolapaha Kalaniuvalu (ko 'ena tamai ko Laufilitonga [TT39]), mo 'Anaseini Tupouveihola, Vahoi mo Sione Talaumokafoa (ko 'enau tamai ko Malakai Lavulo). 

Pea koe fanau 'a Tu'ifua'ile'ila ko Tavatu'alau mo Kongakava, ko 'ena tamai ko Likutauifangatapu, koe foha 'o Pau [TT36] mo Kongakava.  Pea koe fanau 'a Tavatu'alau ko Soakai Tauelangi, 'Ana Tu'ifua mo 'Aho'eitu, ko 'enau fa'e ko Salome Halavaokofe, 'ofefine 'o Tu'itufu.  Pea koe fanau 'a Kongakava ko 'Akosita Tu'imatamoana, 'Ilaisa mo Fehoko, ko 'enau tamai ko Siosaia Ma'u Kumaikuvalu. 


Koe fanau 'a Tu'ifua 'Anaukihengalu (foha 'o Tu'ihalafatai [TK9]) ko hono 'ofefine ko Fonokimoana, koe tama 'a Latuola'ifotuika, 'ofefine 'o Tuita Kahomovailahi moe Tamaha ko Latufu'ipeka.  Pea koe tama 'a Fonokimoana ko Sione Faka'iloatonga, ko 'ene tamai koe tangata Ha'amoa.


Ko 'Atuohakautapu ('ofefine 'o Tu'ihalafatai [TK9]) na'e nofo mo Tu'ipulotu Matapule, koe foha 'o Mumui [TK13], 'o na fanau'i a Mafihape mo Mafipau'u. 

Pea nofo 'a Mafihape mo Vuki, foha 'o Tuita Kahomovailahi moe Tamaha ko Latufu'ipeka, 'o na fanau'i 'a Malakai Lavulo, Latuniua, Peau mo Vuna. 

Pea nofo 'a Malakai Lavulo mo Luseane Halaevalu Mata'aho, 'ofefine 'o Tupouto'a [TK17] mo Tupou'ahome'e, 'o na fanau'i 'a 'Anaseini Tupouveihola, Vaohoi mo Sione Talaumokafoa. 

Pea nofo 'a Peau mo Tupoutu'a Lamanukilupe, 'ofefine 'o Laufilitonga [TT39] mo Fala'aetau, 'o na fanau'i 'a 'Akanesi Tu'ifua, Tevita Fatafehi mo Meleni. 

Pea koe fanau 'a Mafipau'u ko Fifita'ila, Popua Pisila mo Veaniua (ko 'enau tamai ko Tupouvaivai, foha 'o Vuna Takitakimalohi mo Finau), mo Sioana mo Sione Fifita (ko 'ena tamai ko Kaufusitu'a), mo Uilalelei (ko 'ene tamai ko Halafau'imoana Vehikite), mo Lausi'i (ko 'ene tamai ko Ma'u), mo Finau (ko 'ene tamai ko Vea), mo Mele Teukialupe (ko 'ene tamai ko 'Aloko'ulu).


Ko Tu'ifuaha'apai, Tu'ifua'uli'uli, Tupoumalohi, Tu'ifuavava'u mo Vaomohuku (fanau 'a Tu'ihalafatai [TK9]), 'oku 'ikai ha ma'u ki hano hako.


Pea koe fanau 'a Tupoumoheofo [TK12] ko:
1. Sinaitakala'ifekitetele TTF9
2. Fatafehiolapaha TTF10
3. Fatafehiha'apai TTF11
4. Fuanunu'iava TT38
5. Manutauhakau. 
Ko 'enau tamai ko Pau [TT36].


~          ~          ~          ~          ~


KULUKULUTEA, 'ofefine 'o [Tokemoana 1]


Na'e fokonofo 'aki 'e Fuonuku hono tehina ko Kulukulutea kia Tupoulahi [TK7].


Koe fanau 'a Kulukulutea mo Tupoulahi [TK7] ko:
1. Tu'ungasipa 

Pea koe fanau 'a Tu'ungasipa ko:
1. Tu'ifua 
2. Finau
Ko 'ena tamai ko Ngalu. 


Ko Finau ko 'ene fanau ko Tu'afaletahi, Latufakahaukelesi, Puleka mo Tu'utangahunuhunu, ko 'enau tamai ko'Itafua'a'atonga [Fakafanua].


~          ~          ~          ~          ~


KILINGANOA, 'ofefine 'o [Tokemoana 1]


Koe fanau 'a Kilinganoa ko:
1. Fufutauma'a
Ko 'ene tamai ko Tupouto'a (foha o Mataeleha'amea [TK4] mo Humi Fakamolefonua)


Pea koe fanau 'a Fufutauma'a ko:
1. Palu
2. Tupoumatapule


Ko Palu na'e fokonofo 'aki 'e Tupoumoheofo [TK12] kia Pau [TT36] 'o na fanau'i 'a Fatafehimatamoana.  Pea toe fa'ele 'a Palu kia Moala'uvea 'o 'i ai 'a Mafikovi.


Ko Tupoumatapule ko hono foha ko Tupoutea. 


~          ~          ~          ~          ~


[Tokemoana 2], foha 'o [Tokemoana 1]


Koe hako 'o [Tokemoana 3] 'oku fakahaa mavahe atu ia 'i he Kupu 3. 


~          ~          ~          ~          ~


[Tokemoana 3], foha 'o [Tokemoana 1]


Koe hako 'o [Tokemoana 3] 'oku fakahaa mavahe atu ia 'i he Kupu 4. 


~          ~          ~          ~          ~


KAUMALU, 'ofefine 'o [Tokemoana 1]


Koe fanau 'a Kaumalu ko:
1. Lukota
2. Kulipapalangi
3. Nanasi
Ko 'enau tamai ko Sisifa [Fohe]. 


Pea koe tama 'a Nanasi ko:
1. Siuhi
Koe 'ofefine 'o Fangaake, foha 'o Tuituiohu mo Ate.


Ko Siuhi na'e mali mo Lilo (foha 'o Polutele [Tuita] mo Uluakimata) 'o na fanau'i 'a Tonga mo Noaisiapua.

Na'e mali a Tonga mo Viliami Ulima Motu'apuaka pea na fanau'i 'a Utuma'atu Motu'apuaka.  

Na'e mali 'a Utuma'atu Motu'apuaka mo Tepola pea na fanau'i 'a Tulehu'afaikikava, Hakaumotu mo Masiu Motu'apuaka.

Na'e mali 'a Noaisiapua mo Kapavale Moala pea na fanau'i 'a Noapose mo Pepe.  Ko Noapose na'e mali mo Tupouava'ui (ofefine o Fehokoha'apai mo Moalamalanga) pea na fanau'i a Tuita, Vave, Sione Tu'itupou, Kami mo Melevesi. 

Ko Tuita na'ane fanau'i 'a Tu'apasi mo Fatafehi. 

Ko Vave na'ane fanau'i 'a Lautaimi, koe tama 'a Ma'ata. 

Ko Sione Tu'itupou ko 'ene fanau ko Melevesi, Sioeli Fotu'aikata'ane mo Aisake Fehoko (ko 'enau fa'e ko Taisia Fehi'a Manu, ofefine o Semisi Tonga mo Meleane Sisi), mo 'Amelia Fale'aka (ko 'ene fa'e ko Mele Tonga, tehina 'o Taisia Fehi'a Manu).

Ko Kami na'e mali mo Fifita 'o na fanau'i 'a Maile, Peli, Kelepi mo Tongakovi.




Kupu 3: Koe Fanau moe Hako 'o [Tokemoana 2]


Koe fanau 'a [Tokemoana 2] ko:
1. Fetokai
2. Tu'ihoua
3. Tatafu
Ko 'enau fa'e ko Latuofano, koe ofefine 'o Malupo Haveapava Polaufaivaka mei 'Uiha.


~          ~          ~          ~          ~


FETOKAI, foha 'o [Tokemoana 2]


Koe fanau 'a Fetokai ko:
1. Sisile'o
2. Angaangamofai
3. Tonga'onevai
Ko 'enau fa'e ko Tonga'uli'uli, 'ofefine 'o Katongahuia, foha o [Tokemoana 3].


Pea nofo 'a Sisile'o mo Paluvale, foha 'o Tupouha'apai mo Tupoutu'a 'Ulukalala, 'o na fanau'i 'a 'Isileli Tupou Angaangamofai.

Ko 'Isileli Tupou Angaangamofai na'e nofo mo Fifitahape 'o na fanau'i 'a Sisilia Tupoumolakepa, Latu, Ngalupepeloa mo Mele Siu'ilikutapu. 


~          ~          ~          ~          ~


TU'IHOUA, foha 'o [Tokemoana 2]


Koe fanau 'a Tu'ihoua ko:
1. Vakafau'imoana 
2. Faiva.


Pea koe fanau 'a Vakafau'imoana ko:
1. Temaleti
2. Tokoma'ata.


Ko Temaleti na'ane fanau'i 'a Tu'imana mo Pita. 

Pea mali 'a Tu'imana mo 'Amelia Tafokitau 'o na fanau'i 'a Seini, Mele, Ane, Ana, Lu'isa, Lesieli mo Sione Peau Tu'imana.


~          ~          ~          ~          ~


TATAFU, foha 'o [Tokemoana 2]


Koe fanau 'a Tatafu ko:
1. Fietu'u
2. Moavuka (pe ko Moavaka?)
Ko 'ena fa'e ko Mo'ungatonga.


Pea koe tama 'a Fietu'u ko Uinise Lolohea Kulukulutea.

Ko Uinise Lolohea Kulukulutea na'e mali mo Liufau, foha 'o Fifitapuku Tu'iha'angana, 'o na fanau'i 'a Tupoumoheofo, Alailupelahi, Lesieli Kilinganoa, 'Isileli Tu'ifuavava'u, Sione Filimoehakautofua, Sione Fuapau mo Toluta'u.




Kupu 4: Koe Fanau moe Hako 'o [Tokemoana 3] 


Koe fanau 'a [Tokemoana 3] ko:
1. Toutaitokotaha [Tokemoana 4]
2. Leleakuokite
Ko 'ena fa'e ko 'Ungatea, 'ofefine 'o Tau'atevalu Valu (mei Utulau) mo Tupouveiongo (Tupouveitongo), 'ofefine o Mataeleha'amea [TK4] mo Kaloafutonga. 
3. Kau'ulufonua
Ko 'ene fa'e ko Popua, 'ofefine 'o Likitai [Tuita] mo Ngalu'afefine, 'ofefine 'o Manumeipulotu [Niukapu].
4. Laufilitonganiua
Ko 'ene fa'e fa'e ko Sisi Taulelei, koe tehina moe fokonofo 'o Popua.
5. Kauvakahiva
6. Lalotonga
Ko 'ena fa'e ko Kavatahi.
7. Sisi'uli
Ko 'ene fa'e ko Fisioko.
8. Katoangahuia
Ko 'ene fa'e ko Punipuao.
9. Laufilitongameihetoa
10. Me'aleleika'avea
11. Sisiha'avaha
12. Tu'iavatongo
13. Hu'akavameiliku
Ko 'enau fa'e ko Tahi, 'ofefine 'o Tungimana'ia [Tu'iha'ateiho] mo Tahi, 'ofefine 'o Halakitau'a.
14. Sisimalohi
15. Fifita
Ko 'ena fa'e ko Polopolo'eiki.


~          ~          ~          ~          ~


TOUTAITOKOTAHA [Tokemoana 4], foha 'o [Tokemoana 3]


Koe hako 'o [Tokemoana 4] 'oku fakahaa mavahe atu ia 'i he Kupu 5. 


~          ~          ~          ~          ~


KAU'ULUFONUA, foha 'o [Tokemoana 3]


Koe fanau 'a Kau'ulufonua ko 'Uluakimata mo Tongamafana.


Ko 'Uluakimata na'e nofo mo Polutele [Tuita] 'o na fanau'i 'a Lilo.  Pea nofo 'a Lilo mo Siuhi, mokopuna 'o Kaumalu, 'ofefine 'o [Tokemoana 1], 'o na fanau'i 'a Tonga mo Noa'isiapua.


Ko Tongamafana na'e nofo mo Tu'uholoaki 'o na fanau'i 'a Mo'unga.  Pea nofo 'a Mo'unga mo Lolohea 'o na fanau'i 'a Nukuopulotu. 

Pea nofo 'a Nukuopulotu mo Avala'aetau Naufahu 'o na fanau'i 'a Talime'alahi.  Pea koe fanau 'a Talime'alahi ko Sione Tu'i'ile'ila mo Hala'api'api (ko 'ena fa'e ko Mele Toa'ila), mo Maealiuaki (ko 'ene fa'e ko Mailepopua).

Pea nofo 'a Nukuopulotu mo Taumoefolau 'o na fanau'i 'a Kolokele.


~          ~          ~          ~          ~


LAUFILITONGANIUA, foha 'o [Tokemoana 3]


Koe foha 'o Laufilitonganiua ko:
1. Tulikihesina
Ko 'ene fa'e ko Tupoufalekakala, 'ofefine 'o Tupouto'a mo Latutama.


Pea koe fanau 'a Tulikihesina ko:
1. Puaka
2. Kalifakapau
3. Sisi 
4. Taulelei

Ko Puaka ko hono foha 'a Manuongo.


Ko Kalifakapau na'e mali mo Fifita 'o na fanau'i 'a Manu. 


Ko Sisi na'ane fanau'i 'a Faleolupe, Palu mo Fotuha'a.  Pea fanau'i 'e Palu 'a Pepe.  Kae fanau'i 'e Fotuha'a 'a 'Oho.


Ko Taulelei na'e nofo ia mo 'Ututongolei 'o na fanau'i 'a Latuholeva.  Pea fanau'i 'e Latuholeva 'a Manu, Usuovanua mo Vaimoana, ko 'enau tamai ko Tu'ihalafatai, foha 'o Tupoulahimu'a [TK7] mo Tahihika.  Pea fanau'i 'e Manu 'a Latuholeva (ko 'ene tamai ko Laufilitonga [TT39]).  Kae fanau'i 'e Usuovanua 'a Pauline Lupe, Kuliha'apai mo Veiongo (ko 'enau tamai ko Tupoutoutai, foha 'o Tupouniua 'Ulukalala mo Tupouveiongo), mo Tupou (ko 'ene tamai ko Sailosi Siale).

Pea koe tama 'a Pauline Lupe mo Inoke Matafonuafotu Veikune ko Tupoutu'a.  Pea mali 'a Tupoutu'a mo Ratu Timoci Tavanuanua 'o na fanau'i 'a Ratu Nailatikau, Ratu Epalama Mateilevuka, Adi Teimumu Vuikaba, Adi Seini Vakaoca mo Adi Litia Cakobau. 

Pea mali 'a Pauline Lupe mo Mahe'uli'uli Pasikala 'o na fanau'i 'a Sione Usaleva, Tevita Tatafu, Tevita Manu mo Mele Fetutuki Mahe.  .

Pea koe fanau 'a Kuliha'apai ko Samisoni Lakai, mo Tupoumatapule (ko 'ene fa'e ko Meleane Fatafehi, 'ofefine 'o Siope Soakai mo Litia), mo Sione Potauaine Malohifo'ou (ko 'ene fa'e ko Seluvaia Ta'e'iloa, 'ofefine 'o Tongapoteki [To'amotu] mei Koloa mo Meleane Ngaluafe). 


~          ~          ~          ~          ~


KAUVAKAHIVA, foha 'o [Tokemoana 3]


Koe fanau 'a Kauvakahiva ko:
1. Siutaula
2. Tonga
3. Nukulave
Ko 'enau fa'e ko Simulata, 'ofefine 'o Vuna Ngata mo Teukialupe.


Pea koe fanau 'a Siutaula ko:
1. Paleikolotau
Ko 'ene tamai ko Fakitu'u, koe foha 'o Kongakava [Falekaono 1] mo Fakahahake. 


Ko Paleikolotau ko 'ene fanau ko Taniela Haveatuvaka, Talia'uli Fusiangamalohi mo Fusipongi Laukau, ko 'enau fa'e ko Maiepuho, 'ofefine 'o [Fotu] mei Leimatu'a. 

Pea fanau'i 'e Taniela Haveatuvaka 'a Sela Teukisiafo'ou, 'Asena Lolohea, Pua Taisia Moalapau'u mo Paula, ko 'enau fa'e ko Temaleti Manakovimomoho, 'ofefine 'o Vaka'uluhavili mo Finauholonga.

Pea fanau'i 'e Talia'uli Fusiangamalohi 'a 'Asena Lupeolotomu'a, 'a ia na'e mali mo Filipe Kavaki'uvea 'o na fanau'i 'a 'Inoke Funaki.

Pea fanau'i 'e Fusipongi Laukau 'a Vungakoto, koe foha 'o Taufa'ahau [Tupou I].


Pea koe fanau 'a Tonga ('ofefine 'o Kauvakahiva) ko: 
1. Kolokihakaufisi
Ko 'ene tamai ko Faiva, koe foha 'o Mapa [Tu'iha'ateiho] mo Mafi'uli'uli.


Ko Kolokihakaufisi na'ane fanau'i 'a Palu mo Sisilia Fehoko.  Pea mali 'a Sisilia Fehoko moe tangata ko Lilo 'o na fanau'i 'a Uate Taufu'i'aevalu.


Pea koe fanau 'a Nukulave (foha 'o Kauvakahiva) ko:
1. Viliami Paletu'a
Ko 'ene fa'e ko Moalapau'u.


Ko Viliami Paletu'a na'e mali mo 'Anaukihesina, 'ofefine 'o Mafitongutu mo Alaimaluloa, 'o na fanau'i 'a Siosaia Tu'ipulotu Tahifisi mo Tangi.  Koe fanau 'a Siosaia Tu'ipulotu Tahifisi ko Tongatoutai (tama 'a Losana Tangakina), Tupouaonu'u (tama 'a Kalisi Mafikaunanga), Loloheavava'u mo Mele Toe'umu (fanau 'a Ikahihifo), Tongotea'ivai, Salote Tauhake mo Vailiki (fanau 'a Mafi Fakasala), mo Ana Tauhaka (tama 'a Melesia). 

Pea koe fanau 'a Tupouaonu'u ko Latu Halatono (ko 'ene tamai ko Semisi Fuapau Paumoleva), 'Isini (ko 'ene tamai ko Pita Vakautapola), mo Tupouniua Tahifisi (ko 'ene tamai ko Tevita Ta'ofikaetau Tapueluelu).

Ko Latu Halatono na'ane fanau'i a Penisimani Ikavuka.  Pea fanau'i 'e Penisimani Ikavuka 'a Viliami Paletu'a, Tutoeovava'ulahi, Tevita Tu'ipulotu Toutai'olepo (mali mo Seini Alimoni Young) mo Siale Ataongo.

Ko 'Isini na'e mali mo Sione Tuita Halafau Vehikite o na fanau'i 'a Falanisi Tuitamovehikite.

Ko Tupouniua Tahifisi na'e mali mo Seini Fakalelu 'o na fanau'i 'a Matekitonga mo Mohenoa [Tahifisi].


~          ~          ~          ~          ~


SISI'ULI, foha 'o [Tokemoana 3]


Koe fanau 'a Sisi'uli ko:
1. 'Ila'ao
2. Pau
Ko 'ena fa'e ko Siliika, 'ofefine 'o Tatafu.


Pea koe fanau 'a 'Ila'ao ko Taufapulotu, Tongavalevale mo Manulama (ko 'enau fa'e ko Tohu'ia), mo Laula (ko 'ene fa'e ko Latu).

Ko Tongavalevale na'ane fanau'i 'a Ma'afu mo Hana.

Ko Laula na'e mali ki he kau Havealeta.


Pea koe fanau 'a Pau (foha 'o Sisi'uli) ko Matafonuafotu.

Ko Matafonuafotu na'ane fanau'i 'a Sakalaia Soakai, Lavulavu mo 'Ilaise Ma'ukavaongo.  Pea koe fanau 'a 'Ilaise Ma'ukavaongo ko Sione Tonga'onevai, Vili Finefeuiaki, Mo'ale Tu'ipulotu, Meleane Tu'ipulotu mo Siosi'ana Letele. 

Pea fanau'i 'e Sione Tonga'onevai 'a Viliami Uatesoni Loto'amapapapalangi, Sione Lehopoame To'a, Tevita Veatupu mo Siosiua Afukaipo'uli, ko 'enau fa'e ko 'Akanesi Mafi, 'ofefine 'o Fusimopuaka mo Sela Lopasikole. 

Pea fanau'i 'e Meleane Tu'ipulotu 'a Fainoaki'uiha mo Taniela 'Anauki'uiha, ko 'ena tamai ko Tevita Manungotala Faka'iloatonga, koe foha 'o 'Ilaiasi Tupou mo Lute Latahengalu.

Pea fanau'i 'e Siosi'ana Letele 'a Seluvaia Lolohea, 'Ana Misi, Asi mo Meleane Fifita, ko 'enau tamai ko Na'asoni Lolohea, koe foha 'o Pita LIkiliki mo Seluvaia Lolohea.


~          ~          ~          ~          ~


KATOANGAHUIA, foha 'o [Tokemoana 3]


Koe fanau 'a Katoangahuia ko:
1. Mafi
2. Tonga'uli'uli


Pea koe 'ofefine 'o Mafi ko Sisile'o.


Pea koe fanau 'a Tonga'uli'uli ko Sisile'o, Angaangamofai mo Tonga'onevai, ko 'enau tamai ko Fetokai, foha 'o Tokemoana 2 (oku ha 'i he Kupu 3 'i 'olunga). 


Koe toenga 'oe fanau 'a [Tokemoana 3] 'a Laufilitongameihetoa, Me'aleleika'avea, Sisiha'avaha, Tu'iavatongo, Hu'akavameiliku, Sisimalohi mo Fifta, 'oku 'ikai ma'u hanau hako, ka 'oku 'oatu e fakaafe kiate kimoutolu 'oku tupu mei he fanau ni kemou vahevahe mai.




Kupu 5: Koe Fanau moe Hako 'o Toutaitokotaha [Tokemoana 4]


Koe fanau 'a Toutaitokotaha [Tokemoana 4] ko:
1. Tongatoutai [Tokemoana 5]
Ko 'ene fa'e ko 'Ulukilupetea, 'ofefine 'o Ngalumotutulu mo Si'ulua.
2. Sisitoutai
Ko 'ene fa'e ko Fifitaha'amotuku, 'ofefine 'o Latunipulu'iteafua [Tu'ilakepa 5] mo Tongavua
3. Vaka'uluhavili
Ko 'ene fa'e ko Sisifa, 'ofefine 'o Tu'ifanganonu mo Langi.
4. Tulikitakaunove 
Ko 'ene fa'e ko Pulimaipau, koe tehina fokonofo 'o Fifitaha'amotuku
5. Teuki'utavava'u
Ko 'ene fa'e ko Valumatapule, koe 'ofefine 'o Tau'atevalu [Valu] mo Fatafehiha'amea.
6. Funa'ofolaha
Ko 'ene fa'e ko Manutu'ufanga, 'ofefine 'o Maealiuaki [TH15 & TK8] mo Lupemeitakui.


~          ~          ~          ~          ~


TONGATOUTAI [Tokemoana 5], foha 'o Toutaitokotaha [Tokemoana 4]


'Oku 'ikai ha ma'u ki he fanau moe hako 'o Tongatoutai.


~          ~          ~          ~          ~


SISITOUTAI, foha 'o Toutaitokotaha [Tokemoana 4]


Ko Sisitoutai na'e mo'ui fuoloa pea tokolahi hono ngaahi mali mo 'ene fanau pea 'oku 'iloa ko Sisivaivai 'i he ngaahi tohi hohoko 'e ni'ihi. 


Koe fanau 'a Sisitoutai ko:
1. Siulolovao
Koe tama 'a Fataimoemanu, 'ofefine 'o 'Aloko'ulu [Fotofili].
2. Popuamoholeva
3. Pulimaipau
4. Tongamafana
5. Tongakovi Meleseini
6. Tongaha'apai
Ko 'enau fa'e ko Puakatefisi, koe 'ofefine 'o Puaka'ilakelo [Ma'atu] mo Siulolovao, tokoua 'o Fataimoemanu.
7. Polaunga
8. Mailepopua
Ko 'ena fa'e ko Mele Mafi
9. Lesieli Sisifolau
Ko 'ene fa'e ko Salote Mapa
10. 'Ilaisa Sisitoutai
Ko 'ene fa'e ko Takamuli.
11. Ma'u
'Oku 'ikai ma'u e hingoa 'ene fa'e.
12. Simaima Fatafehiolapaha Lino 
13. Salesi Tonga Lino
14. Saimone Lino
15. Fataimoemanu Lino
16. Pita Tonga Lino
17. Kepueli Holi Lino
18. Mele Tonga
Ko 'enau fa'e ko Veisinia Nganongano'ifale, koe 'ofefine 'o James Cooper Hall mo Malia, koe 'ofefine 'oe Tu'i'uvea.
19. Sesika
Ko 'ene fa'e ko 'Uliafu.


Pea koe fanau 'a Siulolovao ko:
1. Tu'ipulotupau'u Losaline Fonofaa 
2. Panuve Manumapuhola
3. Fatafehifanga'afa
Ko 'enau tamai ko Laufilitonga [TT39]
4. Ane Tupoufalefehi
Ko 'ene tamai ko Tu'apasi ['Ulukalala 4]
5. Manase Kahomovailahi 
6. 'Ulukilupetea
Ko 'ena tamai ko Po'oi Niutupuivaha, foha 'o Kahomovailahi [Tuita] mo Finaukovi.


Ko Tu'ipulotupau'u Losaline Fonofaa ko 'ene tama ko Nanasipau'u.  Pea mali 'a Nanasipau'u mo Tu'ipulotu Toutai'olepo 'o na fanau'i 'a Molitahisi, Sepiuta Fusipala Tauki'onetuku 'Akilele, Viliami Toutai'olepo Pusiaki mo Sakalia.


Ko Panuve Manumapuhola ko 'ene fanau ko Tupoulotomu'a (koe tama 'a Kalisi Mafikaungana, 'ofefine 'o Toutai'olepo mo Halaevalumoheofo), 'Anaise Fanga'afa (koe tama 'a 'Atelaite Taupeavai'i'ahau), mo Vika Sivoki (tama 'a Vutulongo'olakepa). 

Pea mali 'a Vika Sivoki mo Viliami Havealeta 'o na fanau'i 'a Mele Mafikovi 'a ia ne mali mo Molitoni Lilopau 'o na fanau'i 'a Tevita Ha'ungatau, Tevita Sulaki, Paula Veatupu, Siosifa Sanipepea, Kalisi Pakiamala, Filisi Asipau mo 'Esei 'Alifeleti Maliumoe'ao.


Ko Fatafehifanga'afa ko 'ene fanau ko Siaosi 'Ulukivaiola [Tuita] mo 'Amelia Noa'isiapua, ko 'ena tamai ko Makahokovalu [Tu'ilekepa], foha 'o Kahomovailahi [Tuita] mo Latufu'ipeka [Tamaha].


Ko Ane Tupoufalefehi ko 'ene fanau ko 'Ana Tu'ifangatukia (ko 'ene tamai ko Lataimaumi [Tu'iha'angana]), Viliami Va'inga (ko 'ene tamai ko Poasi Tu'ipulotu, foha 'o Tongamohenoa'ivaha mo Lesieli Kaipa), Sela Mafipau'u mo Siketi (ko 'ena tamai ko Fifita'ila, foha 'o Tupouvaivai mo Mafipau'u), mo Sosiua Tone (ko 'ene tamai ko Soane Poteki, koe foha 'oe Poteki mo Kesaia).


Ko Manase Kahomovailahi ko hono hako 'ae Ha'a Kaho 'o Nuku'alofa.


Pea koe fanau 'a Pulimaipau ('ofefine 'o Sisitoutai) ko:
1. Tae Fala'ula
2. Uatahausi Latumailangi [Ma'atu]
Ko 'ena tamai ko Mafoa'aelangi [Ma'atu]


Ko Tae Fala'ula ko 'ene fanau ko Pauline Manutu'ufanga, Mele Vavahe'a mo Netane Talikihihifo, ko 'enau tamai ko Finau Tangata'olakepa, koe foha 'o Namoa mo Paluvailolomoli. 

Pea ko Pauline Manutu'ufanga koe fa'e ia 'a Solomone Piutau Ulamoleka [Ata]. 

Pea ko Mele Vavahe'a koe fa'e ia 'a Mele Vavatau Tauali'i, 'Ana Vea mo 'Akosita Tae Kau'atoa. 


Ko Uatahausi Latumailangi [Ma'atu] ko 'ene fanau ko Mafi Veatokelau mo Sione.


Pea koe fanau 'a Tongakovi Meleseini ('ofefine 'o Sisitoutai) ko:
1. Veamalohi
Ko 'ene tamai ko Fakatoumafi Kulivolivoli, koe foha 'o 'Uluvalu [Tu'ipelehake] mo Finau Fakaheke.


Ko Veamalohi ko hono 'ofefine 'a Asipau, koe tama 'a Heuifanga, 'ofefine 'o Kelepi Fulilangi [Tu'iha'ateiho] mo 'Asena Hana.


Pea koe fanau 'a Tongaha'apai ('ofefine 'o Sisitoutai) ko:
1. Sioeli Kivalu [Ma'atu]
2. 'Aveao
Ko 'ena tamai ko Moengangongo [Ma'atu]
3. Malelei
4. Leonaitasi 'Ungapapalangi
Ko 'ena tamai ko Fakasi'i'eiki [Fotofili]
5. Siosaia Anga'aelangi
Ko 'ene tamai ko Saletili Meli


Pea koe fanau 'a Saimone Lino (foha 'o Sisitoutai) ko:
1. Lesieli Hefa Lino
2. Veisinia Nganongano'ifale Lino
3. Sione Fainga'anuku Lino
4. Pongi Lino
5. Alisi Peau Lino
Ko 'enau fa'e ko 'Ilaisaane Tamutamu
6. Soane Lino
7. Ali Lino
Ko 'ena fa'e ko Valamotu
8. Mosese Lino
9. Elimotame Pongi Lino 
Ko 'ena fa'e ko Toloa Fafa


Koe fakamatala ki he fanau 'a Sisitoutai mo Veisinia Vainganongano'ifale koe tanaki ia ki he tohi hohoko ni 'i he 'aho 30 'Epeleli 2010 mei he tohi hohoko 'a Melenau Lino, koe hako 'o Saimone Lino.


~          ~          ~          ~          ~


VAKA'ULUHAVILI, foha 'o Toutaitokotaha [Tokemoana 4]


Koe fanau 'a Vaka'uluhavili ko:
1. Temaleti Manakovimomoho
2. Tongapuku
Ko 'ena fa'e ko Finauholonga, 'ofefine 'o Tuku'aho [TK14] mo 'Anaukihehea.


Pea koe fanau 'a Temaleti Manakovimomoho ko:
1. 'Inoke Matafonuafotu
Ko 'ene tamai ko 'Osaiasi Tonga Veikunekivai [Veikune 1]
2. Sela Teukisiafo'ou
3. 'Asena Lolohea
4. Pua Taisia Moalapau'u
5. Paula
Ko 'enau tamai ko Taniela Havea Tuvaka, mokopuna 'o Siutaula, 'ofefine 'o Kauvakahiva, foha 'o [Tokemoana 3].


Ko 'Inoke Matafonuafotu ko 'ene fanau ko Sione Tupou (tama 'a Tapaita Vea mei Kotu), Tupoutu'a (tama 'a Pauline Lupe), Tupoumaluhola (tama 'a Veisinia Moalapau'u), Tevita Pasinamu (tama 'a Fakateka), Lalakai (tama 'a Seini Mafi), mo 'Asipeli Kupuovanuavou, Luseane Anga'aefonu, Siaosi Moengangongo, Siosaia Kalauta, 'Elenoa mo 'Anapuli (ko 'enau fa'e ko Lavinia Veiongo, 'ofefine 'o Laufilitonga [TT39] mo Luseane Halaevalu Mata'aho), 


Ko Sela Teukisiafo'ou ko 'ene fanau ko 'Etonisia Tonga, ko 'ene tamai ko Siosateki [Veikune 2].


Ko 'Asena Lolohea ko 'ene tama ko Ula Tuvaka, ko 'ene tamai ko Tevita Fekika, foha 'o Sione Fusifusi mo Mafile'o.


Ko Pua Taisia Moalapau'u ko 'ene fanau ko Salesi Ikatulifota, Vahoi, Salesi Tu'ipulotu, Tangi mo Matekitonga, ko 'enau tamai ko Salesi Tu'ipulotu Langitu'oteau, foha 'o Laufilitonga [TT39] mo Mafikakau. 


Pea koe fanau 'a Tongapuku (foha 'o Vaka'uluhavili) ko:
1. 'Isikeli Moala
2. Heamapo
3. Loufa
Ko 'enau fa'e tamai ko Sikota.


Ko 'Isikeli Moala ko 'ene fanau ko Netane Fiekaipuaka, Tevita Haveatungua, Sione Afusipa, Mele Popua, 'Eseta Lepeka, 'Aisea Hafoka, 'Ana Simulata mo Hulita Moala mei Holonga (ko 'enau fa'e ko Losana Lo'ata Lanuola) mo Taufa Lilo (ko 'ene fa'e ko Heilala).


Ko Heamapo ko 'ene fanau ko Lomu Pupu'a, 'Asinate, Taufa, Losaline Le'olupehetaoa mo Veilua Pupu'a (ko 'enau tamai ko Sione Pupu'a mei Vaotu'u), mo Lute Tupouleva mo Longo (ko 'ena tamai ko Tupouleva mei Folaha).


Ko Loufa ko 'ene tama ko Moala.  Pea mali 'a Moala mo Poso'a Pilitati Polota mei Kolomotu'a 'o na fanau'i 'a Sosaia Polota.


~          ~          ~          ~          ~


TULIKITAKAUNOVE, foha 'o Toutaitokotaha [Tokemoana 4].


Koe fanau 'a Tulikitakaunove ko:
1. Tonga'uli'uli 
Ko 'ene fa'e ko Polave.


Pea koe fanau 'a Tonga'uli'uli ko:
1. Fehi'a
2. Mafile'o


Ko Fehi'a ko 'ene fanau ko 'Isileli Mafile'o mo Funakiha'apai, ko 'ena tamai ko Sami Mafile'oniua, foha 'o Ma'afuotu'itonga mo Fataimoemanu.


Ko Mafile'o ko 'ene fanau ko Lisala, Halaholo mo Mafile'o.


~          ~          ~          ~          ~


TEUKI'UTAVAVA'U, foha 'o Toutaitokotaha [Tokemoana 4].


Koe fanau 'a Teuki'utavava'u ko:
1. Malakai Tonga
Ko 'ene fa'e ko Noa'isiapua, 'ofefne 'o Polutele [Tuita] mo Finaumuivai.

2. Mele Ungatea Vava'u
3. Meleane Sisi

4. Mele Himi (mahalo ko Mele Ungatea pe eni)
5. 'Esita Sisi (mahalo ko Meleane Sisi pe eni) 
Ko 'enau fa'e ko Fataimoemanu, 'ofefine 'o 'Aloko'ulu [Fotofili], 'a ia na'e tomu'a fa'ele kia Sisitoutai, ta'okete 'o Teuki'utavava'u. 

6. 'Amelia Latainiuʻui pe ʻAmelia Lataitongoleleka

7. Siokatame Havea

Ko ʻenau faʻe ko Sela Fakiʻatuimoana. 
8. Kalisi Va'ilefala


Pea koe fanau 'a Malakai Tonga (foha 'o Teuki'utavava'u) ko:
1. Ma'ata Mafi Hekulaukau


Ko Ma'ata Mafi Hekulaukau na'e mali mo Siosifa Motu'apuaka (foha o Tangikava Lelenoa mo Mo'unga'aelangi) pea na fanau'i a Viliami Havealeta, Mosese Tangikava, Asipeli Mafi Fatongiatau (mali mo Selai), Lesieli Tupou (mali mo Semisi Tukukimoana), Sela Mafi, Olivia Mafikovi, Mele Ma'ata, Ilaise Fakalelu, Aisea Makatu'u, Fane Tautahi (mali mo Penisimani Vea), Opeti Latu mo Siosifa Motu'apuaka. 


Pea koe fanau 'a Mele Ungatea Vava'u ('ofefine 'o Teuki'utavava'u) ko:
1. Loata
2. Tevita Koloi 
3. Sione Fo'i'akau
Ko 'enau tamai ko Viliami Pupunu, foha 'o Pupunukaetau mo Fifita Valuvalu. 


Pea koe fanau 'a Meleane Sisi ('ofefine 'o Teuki'utavava'u) ko:
1. Semisi Pule
2. Sione Utumoengalu
3. Taisia Fehi'a Manu
4. Mele Tonga Sisi 
5. Keasi 


Ko Semisi Pule na'e mali mo Salote Mafi'ahau 'o na fanau'i 'a Ngalupepeloa, Petelo Filimotaufalahi, Siosifa Tu'iketei, Viliami Ponapate, Salesi Tonga, Ilaisaane Fataimoemanu mo Siosepa Mafile'o (mali mo Sione Folaumoetu'i).


Ko Sione 'Utumoengalu ko 'ene fanau ko Loseli Tangikimuli, Manu Pelaki, Sela Vea mo Tevita Tea Folauta'ofi (ko 'enau fa'e ko Sisilia Hame), Sisitoutai mo Lesieli Utumoengalu (ko 'ena fa'e ko Siutaisa).


Ko Taisia Fehi'a Manu ko 'ene fanau ko Melevesi (fa'e a Siosateki Kavaliku [Mata'uvave]), Sioeli Fotu'aikata'ane (mali mo Isini Kaitu'u) mo 'Aisake Fehoko (mali mo Emeline Fale'aka), ko 'enau tamai ko Sione Tu'itupou, foha 'o Noapose mo Tupouava'ui.  Ko Noapose koe mokopuna 'o Siuhi, mokopuna 'o Kaumalu, 'ofefine 'o [Tokemoana 1]. 


Ko Mele Tonga Sisi ko 'ene tama ko 'Amelia Fale'aka, koe ʻofefine ʻo Sione Tu'itupou.

Pea koe fanau 'a 'Amelia Latainuʻui  ('ofefine 'o Teuki'utavava'u) ko:
1. Sione Mafi
Ko 'ene tamai ko Mesui Moala mei Utui.


Ko Sione Mafi na'e mali mo Akansi Malele, 'ofefine 'o 'Usaia Malele mo Lu'isa Mo'ale, 'o na fanau'i 'a Sela Faki'atu mo 'Osaiasi Folau. 

Pea mali 'a Sela Faki'atu mo Afeimoana Finau, foha 'o 'Aisake Finau 'Akauola mo Silivakaifanga 'o Taunga, 'o na fanau'i 'a Sateki Vaka, Sioana Tovao, Kalolaine mo Tevita Fotu.

Pea koe fanau 'a Siokatame Havea (foha 'o Teuki'utavava'u) ko:
1. Mele Havea
2. Sioana 'Ungatea
3. Sela Havea
4. Tokanga Havea
5. 'Ana Havea
6. Sione Havea
Ko 'enau fa'e ko Tapaita Maile.


Ko Mele Havea na'e mali mo Tevita Finau mei Nukunuku 'o na fanau'i 'a Seluvaia Tongi (mali mo Salesi Moimoi Lasike), Feleti, Molitoni Fisi'ihoi, 'Ema, 'Ofakivava'u, Tangesi, Penitani, Nau, Salote mo Takai Tali Finau. 


Ko Sioana 'Ungatea ko 'ene fanau ko Tavake, Vili Fangupo mo Tapaita Maile (ko 'enau tamai ko Mosese Fangupo), Penisimani mo Malakai Koloamatangi (ko 'ena tamai ko Semisi Sikuka Koloamatangi). 


Ko Sela Havea na'e mali mo Kepueli Vakasiuola Faupula 'o na fanau'i 'a Lopeti Faupula, 'a ia na'e mali mo Ungaihavelu Vailea 'o na fanau'i 'a Siokatame Sau, 'Ovalani, 'Uluilekepa mo Latu Sioana Faupula. 


Ko Tokanga Havea na'e mali mo 'Atunaisa Finau Manutaukione Hafoka mei 'Ohonua 'o na fanau'i 'a Siokatame Havili, Kalo, 'Apelu, Leisi, 'Ana, Matelita mo 'Alani Hafoka, pea na ohi mo mo Sione Tu'itupou Havea. 


Ko Sione Havea na'e mali mo Mele Kauika 'o na fanau'i 'a Paula, Sela, Tevita, Salesi Manoa mo Silivia Havea.  Pea toe mali 'a Sione Havea mo Lakai Lu'isa Valu 'o na fanau'i 'a Saoana 'Ungatea, Komisi, Pesiti, 'Ana Nusipepa mo Sione 'Amanaki Havea.


~          ~          ~          ~          ~


FUNA'OFOLAHA, foha 'o Toutaitokotaha [Tokemoana 4]. 


Koe fanau 'a Funa'ofolaha ko:
1. Heamasi Funa
Ko 'ene fa'e ko Kaimoinu.


Pea koe fanau 'a Heamasi Funa ko:
1. 'Atunaisa
2. 'Asaeli Soaki
3. Kepu
4. Taina
5. Neiufi
Ko 'enau fa'e ko Lesieli mei Leimatu'a. 




Ngaahi Liliu
[120313] Fakafōtunga fo'ou e peesi´.

JamesCocker14Nov00