.
.


Okoa Koloa Takuilau

Ko e tohi hohoko eni ki he tupu'anga mo e ngaahi fāmili 'o Ulaiasi mo 'Ānita Pele Maluo'uiha Kaufusi 'o Okoa mo Koloa mo Vaini. 'Oku vahevahe konga tolu ke faingofua hono laú. 'Oku fakahingoa ko e Okoa Koloa Takuilaú he 'e taku ma'u pe 'a Okoa mo Koloa 'i he manatu 'a e fāmilí ni, pea ko hono fakama'u 'aki 'a e Takuilaú he ko e hingoa ia 'o 'Ākesa Heilala Takuilau ko e ta'ahine ia 'o Vaini. Ko e 'uhinga 'o e taku-'i-laú ko ha me'a 'oku manatua mo talanoa'i ma'u pe, 'o hangē ko e faka'amu 'a e tohi hohokó ni ke manatua ma'u pe 'a e ngaahi fehokotaki 'o e fāmilí ni 'i hono ngaahi to'utangatá.

Ko e tohi hohokó ni ko e tānaki mo e fokotu'utu'u 'a James Cocker ma'a hono hoá Meliame Vea Kaufusi Cocker, ko e mokopuna ua 'o Ulaiasi mo 'Ānita Pele Maluo'uiha Kaufusi, pea mo e mokopuna tolu 'o 'Ākesa Heilala Takuilau. Ko James Cocker ko e hako pe mo ia 'o Ngalumotutulu 'oku tupu ai 'a e kāinga Koloá, pea toe hako pe mei a Kumaikuvalu 'oku tupu ai 'a 'Ākesa Heilala Takuilaú. 'Oku hokohoko atu pe 'a e ngāue ki he tohi hohokó ni pea 'oku 'ikai ha 'amanaki 'oku tonu peseti 'e teau, ka ko e faka'amú ke vahevahe mo hokohoko fakalelei 'a e me'a 'oku ma'ú. Ka 'i ai ha tānaki pe fakatonutonu 'oku 'oatu e fakaafe ke vahevahe mai ke tau 'inasi kotoa ai.

'Ofa atu ki he kāinga Okoa, Koloa mo e Vaini kotoa.

14 Novema 2000.



Ko e Tupu’anga ‘o 'Ākesa Heilala Takuilaú


Ko 'Ākesa Heilala Takuilaú ko e Hako 'o Ma'afu pea mo Fangupō.



Ko Ma'afu


Ko e tupu'anga 'o Ma'afu ko e tangata ko Hafoka, ko e foha ia 'o Mataeletu'apiko TK3 mo Papaha'amea.

'Oku ha 'a e tupu'anga mo e fanau 'a Mataeletu'apiko TK3 'i he tohi hohoko Tuputupulefanua, 'i he konga ki he Tu'ikanokupolu.


Ko e fanau 'a Hafoka ko:
1. Ma'afu Mailelaumotomoto
Ko 'ene fa'e ko Sauliloa mei Ha'amoa.
2. Mohulamu Finauloloa
Ko 'ene fa'e ko Manutapu mei Ha'ano.
3. 'Anaukihehea
4. 'Uno'ila
Ko 'ena fa'e ko Taufatoimotulalo mei Holonga.


Ko e fanau 'a Ma'afu Mailelaumotomoto ko:
1. Ma'afu
2. Palutakahofi
3. Ma'afu Limuloa TK15


Ko e fanau 'a Ma'afu ko:
1. Tu'imavae
Ko 'ene fa'e ko Filiaipopua, koe 'ofefine 'o Makalikiloka, foha 'o Fatani, foha 'o 'Uluakimata II TT32. 
2. Maluotaufa
Ko 'ene fa'e ko Makao'o, 'oku pehe ko e fefine Kolonga.
3. Ikafililava
4. Vavalo
5. Kumāikuvalu
Ko 'enau fa'eé ko Fualupeake, ko e 'ofefine 'o Fakana'ana'a'atafolo, foha 'o Kinikinilaulahi, foha 'o Fotofili TH7.


Ko e fanau 'a Tu'imavae ko Finau Alakihihifo.  Pea mali 'a Finau Alakihihifo mo Kefu Fatuimoana 'o na fanau'i 'a Mahe'uli'uli Fangupo.


Koe fanau 'a Maluotaufa ko Tangata'ilavalu, 'Anafuaevaha mo Houmafaleono, ko 'enau fa'e ko Lataifale'aka.  Mo Mounukiuoleva, koe tama 'a Taufa.  Mo Falekihetono, Va'etolumata mo Tu'uta.


Ko e fanau 'a Ikafililava ko Taufa.


Ko e fanau 'a Vavalo ko Ikafililava.


Ko e fanau 'a Kumaikuvalu 'oku hoko atu 'i he kupu hoko.


Ko e konga ia 'oe tohi hohoko ni na'e vavahe ma'a e kainga Vaini 'i he saiti Hufangalupe (http://hufangalupe.com/).


~          ~          ~


Ko Kumāikuvalu


Ko e fānau 'a Kumāikuvalu ko:
1. Finau Alaimotutata
2. 'Osaiasi Finautoki 
3. Siosaia Ma'u
Ko 'enau fa'e ko Lafumoa, koe 'ofefine 'o Tu'itakau mo Funakilotomu'a. 


Koe fanau 'a Finau Alaimotutata ko:
1. 'Akesa Heilala Takuilau
2. Tu'ipulotu Fangupo
Ko 'ene tamai ko Mahe'uli'uli Fangupo, koe tama 'a Finau Alakihihifo kia Kefu Fatuimoana.
3. Mele Talahiva
4. Sefesi Puleiku
Ko 'ena tamai ko Puleiku mei Vaotu'u. 


Koe fanau 'a 'Osaiasi Finautoki ko:
1. Popua
2. Fahina
3. Leaivaha
4. Matekuo'aongama'atonga
5. Ma'afulele
6. Laumanu
7. Sisifa
8. Puakafahiua
9. 'Akolo
10. Tu'itavuki
11. Sione Vatulele


Koe fanau 'a Siosaia Ma'u ko:
1. 'Akosita Tu'imatamoana
2. 'Ilaisa Ma'u
3. Fehoko
Ko 'enau fa'e ko Kongakava. 


Koe tupu'anga ia 'oe fa'e 'a 'Akesa Heilala Takuilau, ko Finau Alaimotutata mo hono kainga mei Vaini.



Ko Fangupo


Koe fuofua Fangupo ko Mahe'uli'uli, koe foha 'o Kefu Fatumoana mo Finau Alakihihifo.  Ko Kefu Fatuimoana koe foha 'o Sika'ihahake mo Nanasi.  Ko Sika'ihahake koe foha 'o Tu'inukutau, koe foha 'o Tupoulahimu'a TK7 mo Latutama.  Ko Nanasi koe 'ofefine 'o Tongave'e'ila, koe foha 'o Makalikiloka, koe foha 'o Fatani, koe foha 'o 'Uluakimata II TT32.

'Oku ha 'ae tupu'anga 'o Mahe'uli'uli Fangupo 'i he peesi 273 'oe tohi hohoko 'ae Komiti Tala Tukufakaholo 'o Tonga na'e hiki 'i he 1960. 

'Oku ha 'ae tupu'anga moe fanau 'a 'Uluakimata TT32 'i he tohi hohoko Tuputupulefanua, 'i he konga ki he Tu'itonga, kae ha 'ae tupu'anga moe fanau 'a Tupoulahimu'a TK7 'i he konga ki he Tu'ikanokupolu.


Koe fanau 'a Mahe'uli'uli Fangupo ko:
1. Takopau Fangupo
2. Usuovanua
Ko 'ena fa'e ko Leva'itai, koe 'ofefine 'o Tupouniua 'Ulukalala mo Afuvale, koe 'ofefine 'o Taukinukufili mo Tamutamu.
3. Teisa Palu
4. Le'ota
5. Tu'atalamatangi
Ko 'enau fa'e koe fefine Ha'amoa ko Levave.
6. 'Akesa Heilala Takuilau
7. Tu'ipulotu Fangupo
Ko 'ena fa'e ko Finau Alaimotutata, 'ofefine 'o Kumaikuvalu mo Lafumoa.
8. Timote Tonga
Ko 'ene fa'e koe fefine ko Kiu.
9. Saimone Toafa
10. Tongotea Fangupo
Ko 'ena fa'e koe fefine ko Pupu'olemana
11. Sione Mafile'o
12. Sioeli Latumailangi
13. Vika
14. Mele Latuniua
Ko 'enau fa'e ko Tautu'ukivai'afefinefolau, koe 'ofefine 'o Tavale'afefine mo Fatafehiolapaha, koe 'ofefine 'o Fatafehi, foha 'o Pau TT36 mo Pulimaipau.


Koe tupu'anga ia 'oe tamai 'a 'Akesa Heilala Takuilau ko Mahe'uli'uli Fangupo mo hono kainga.


Pea mali leva 'a 'Akesa Heilala Takuilau mo Mosese Tongamalohifo'ou Toamotu 'o Koloa.



Ngaahi Liliu
[210413] Fakafōtunga fo'ou e peesi´.