Ko e kamata'angá ko VAOLOA, ko e foha 'o Vakalahimohe'uli TH5.
Ko e fānau 'a Vaoloa 'oku lolotonga aʻu ki ai ʻa e 'iló ko:
1. Nuku 'Ulutolu Nuku 1.
2. Muliki’eua
'Oku lau 'e he tohi hohokó ni ko e fuofua Nukú pē 'a e foha 'o Vaoloá, pea 'oku ui pe 'i he tohi hohokó ni ko Nuku 'Ulutolu, ʻi he fakakaukau ko ʻene tangataʻeikí, ʻa Vaoloa, na'e ha'i kafa fakataha mo Ngata mo Halakitau'ā 'o ui ko e 'Ulutolú. 'Oku ʻikai ma'u ha fakamatala ʻi he ngaahi tohi hohoko motuʻá ki hano toe hingoa.
NUKU 'ULUTOLU NUKU 1
Ko e foha 'o Vaoloá
Ko e fānau 'a Nuku 'Ulutolú ko:
1. Talataha Nuku 2.
TALATAHA NUKU 2
Ko e foha 'o Nuku 'Ulutolu Nuku 1
'Oku 'ikai ha fakapapau pe ko e hingoa 'o e Nuku ko ení ko Falataha pe ko Talataha.
Ko e foha pē 'o Nuku Talataha 'oku ma'ú ha fakamatala ki aí ko:
1. Nuku Hape Nuku 3.
NUKU HAPE NUKU 3
Ko e foha 'o Nukufalataha Nuku 2
'E lava pē ke tau pehē mei hono hingoá ko e Nuku na'e tōʻonga kehe hono kau va'é.
Ko e fānau 'a Nuku Hapé ko:
1. Tangakinalahi
2. Nuku Foʻivaʻe Nuku 4
Ko 'ena fa'eé ko e fefine ko Ngaoalahi.
3. Tangakinatofetofe
4. Neʻona Nuku 5 pe ko Nuku Nima Mālohi pe Nuku Nima.
Ko 'ena fa'eé ko Ngaoasi'i, ko e tehina mo e fokonofo 'o Ngaoalahi.
Tangakinalahi
Ko e 'ofefine 'o Nuku Hape Nuku 3
Ko Tangakinalahí ko 'ene tamá ko Mo'ungatonga Nifofā 1, ko e fuofua Nifofā ia 'o Kolongá.
Ko e hingoa Tangakinalahí ko e hingoa fakalangilangi ia 'i he hako kotoa 'o Vaoloa pea tuku fakaholo mai 'o a'u ki he 'ahó ni.
Tangakinatofetofe
Ko e 'ofefine 'o Nuku Hape Nuku 3
Ko Tangakinatofetofé na'e 'ave ia 'o takaifala 'ia Ve’ehala pea ko 'ena fānaú ko Langilangiha'aluma, Tulehu'afaikikava, Kāingama’ukava, Fīnaufoukihala’unga mo Hoko’ila Ata.
Ko Tulehu'afaikikavá na'e kaukautama ai 'a Motu'apuaka (ohi 'e Motu'apuaka), pea 'ave kia Mumui Mapatongiamanu TK13 'o na fanau'i ai 'a Tupouveiongo.
Ko Tupouveiongó na'e 'ave kia Fuanunuiava TT38 pea na fanau'i ai 'a Laufilitonga TT39.
Na'e toe fanau'i 'e Tulehu'afaikikava 'a Mafimolasike Motu'apuaka mo Viliami 'Ulima Motu'apuaka, pea ko Mafimolasike Motu'apuaká 'oku hoko hifo 'i hono hakó 'a e hingoa Motu'apuaká.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* 'Oku hoko atu e Hako 'o Tupouveiongó 'ia Laufilitonga TT39 'i he Tohi Hohoko "Tuputupulefanuá" ʻi he konga ki he Tu'itongá, pea ki he Hako 'o Mafimolasike Motu'apuaká 'i he tohi hohoko "Motu ʻa Puaká".
Ko e Anga 'o Tofetofé
Ko e ongo finemātu'a ko Ngaoalahi mo Ngaoasi'i.
Pea na ō ai 'o nonofo mo Nuku.
Pea fanau 'a Ngaoalahi ko Tangakinalahi.
Pea fanau 'a Ngaoasi'i ko Tangakinatofetofe.
Pea 'ave 'a Tangakinalahi ke nofo mo Ve'ehala.
Pea fokonofo 'aki 'e Tangakinalahi ʻa Tangakinatofetofe kia Veʻehala.
Pea fanauʻi ai 'e Tangakinatofetofe kia Ve'ehala ʻa Tule.
Pea kaukautama ai 'a Motu'apuaka.
Pea 'omi ai 'a Tule 'o nonofo mo Mumui Tu'ikanokupolu 'o 'i ai 'ene tama ko Tupouveiongo.
Pea 'ave 'a Tupouveiongo 'o Moheofo 'ia Fuanunu'iava Tu'itonga 'o 'i ai 'a Laufilitonga, ko e Tu'itonga fakamuimuí ia.
'Oku makatuʻunga e fakamatalá ni ʻi he fakamatala ʻoku ʻasi he Tohi Hohoko ʻa Fohepapalangi Ma'afutakinimá, 1903, peesi 522.
|
NUKU FO'IVA'E NUKU 4
Ko e foha 'o Nuku Hape Nuku 3
ʻOku pehē ko e Nuku eni naʻe fetukutuku mei Pohá. 'E lava pe ke tau pehē mei hono hingoá, ko e Nuku eni na'e faka'ofo'ofa hono kau va'é.
Ko e fānau 'a Nuku Fo'iva'é ko:
1. Papa
'Oku 'ikai ma'u e hingoa 'o 'ene fa'eé.
2. Finefeuiaki Nuku 6
Ko 'ene fa'eé ko Lātūtama, koe 'ofefine 'o Tu’ikolovatu mo 'Atumeihihifo. Ko Tu’ikolovatu koe foha 'o Fautave, tehina 'o Tungimana'ia Tu’iha’ateiho. Ko 'Atumeihihifo koe 'ofefine 'o Ve’ehala 1, ko hono tuonga'ane 'a Teukihe’alo’i Ve’ehala 2 na'e mali mo Tangikinatofetofe.
Ko e toe fānau foki 'a Lātūtama ʻa Tu’inukutau, ko e foha 'o Tupoulahimu'a TK7; mo Leata mo Seata, ko e fānau 'a Leka; mo Halavaivai, ko e foha 'o 'Umufeke.
3. Muliki'eua
Ko 'ene fa'eé ko Panimoa, ko e 'ofefine 'o Muni Taungapuaka Vaea mei Houma mo Fīnaufoukihala'unga, ko e 'ofefine 'o Teukihe'alo'i Ve'ehala mo Tangikinatofetofe.
4. Makafonomaile Ponga 1
5. Lotopoha Tava 1
Nouti mo e Ma'ungatala:
* 'Oku 'oatu e fakamālō kia Beauty Koloamatangi Hala'api'api 'i hono tānaki mai 'o e fāmili 'o Muliki'euá.
* 'Oku 'i ai e ngaahi fakamatala 'oku taku ko e fuofua Nukú ʻa Nuku Foʻivaʻe. 'Oku tonu pē ia ʻo kapau ko Nuku Fo'iva'e ne fuofua ui ko Nukú, pe fuofua fakanofo ki he hingoa Nukú, pe fa'ahinga 'uhinga pehē. Ka ko e tui ʻa e tohi hohokó ni ko e fuofua Nukú ko e foha 'o Vaoloa, 'a ia ko e kuonga 'o Vaoloa ko e ta'u ia 'e teau tupu ki mu'a 'ia Nuku Fo'iva'e.
* Ko e ʻinitaviu ʻo Tangaloa Viliami Telefoni naʻe fakahoko ʻe Tēvita Uatahausi mo Kalolaine Mapa ʻi he 1974, peesi 2, ʻoku ne pehe ai ko Nuku Foʻivaʻe ʻa e Nuku naʻe fetukutuku mei Pohá.
Ko Muliki'eua
Ko e foha 'o Nuku Fo'iva'e Nuku 4
Ko e 'ofefine 'o Muliki'euá ko Panimoa, ko e tama 'a Hulitā 'Otu.
Na'e mali 'a Panimoa mo 'Alekisanita Paluvalevale ʻo Tungua 'o na fanau'i 'a Paula 'Otaivi, Tēvita Laumalie'uli, Lomu, Ilaisaane, Valu, Tāniela mo Milika.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* 'Oku 'oatu e fakamālō kia Beauty Koloamatangi Hala'api'api 'i hono tanaki mai 'o e fāmili 'o Muliki'eua.
Ko Makafonomaile Ponga 1
Ko e foha 'o Nuku Fo'iva'e Nuku 4
Na'e ma'uhoa 'a Makafonomaile Ponga 1 mo Kakalatuileva 'o Lapaha.
Ko e fanau 'a Makafonomaile Ponga 1 mo Kakalatuilevá ko Siu'ifanga Ponga, Tanginitopa, Muliki'eua, Veatokelau, Pelepetua mo Lafaele.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* 'Oku 'oatu e fakamālō kia Sōsefo Pailate 'i hono vahevahe mai 'o e ngaahi fakamatala ki he Hako 'o Makafonomaile Pongá.
Ko Lotopoha Tava 1
Ko e foha 'o Nuku Fo'iva'e Nuku 4
Ko e foha 'o Lotopoha Tava 1 ko Kulīkefu Tava.
Ko e foha 'o Kulīkefu Tava ko Siope Tava.
Na'e ma'uhoa 'a Siope Tava mo Pelenaise 'Umufakapotumā'ipangai 'o na fanau'i 'a Tēvita Kulikefu Tava, 'Atunaisa Tu'itupou Takau, Teisa, Sione Sāpoi pea mo Mele Mateitalo.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* 'Oku 'oatu e fakamālō kia Nau Siohiata Takau Veituna 'i hono vahevahe mai 'o 'ene tohi hohoko ki he Hako 'o Tavá.
~ ~ ~
PAPA
Ko e 'ofefine 'o Nukufo’iva’e Nuku 4
Ko e tama 'a Papá ko 'Ilaisaane Mafi.
Ko 'Ilaisaane Mafí ko 'ene tamá 'a Lātū’ila.
Na'e mali 'a Latu’ila mo Mōsese Vaha’i, ko e tehina 'o Tēvita Ahome’e, pea na fanau'i 'a Mafi mo Lesieli.
Ko Mafi na'a ne fanau'i 'a Mafi ko Fatafehililikaimoana, ko e 'ofefine 'o Tevita Tu’ipulotu.
Ko e fanau 'a Fatafehililika'imoana ko Mele Lata'ilotopoha, ko e 'ofefine 'o Lualala Naufahu.
Na'e mali 'a Fatafehililika'imoana mo Tevita Tahaafe Vatulele mei Vaini 'o na fanau'i 'a 'Uihamoha’ano, 'Akosita Tu'imatamoana, Toaafilimoe'unga, Tu'uta mo 'Aisea Tahaafe.
Pea toe mali 'a Fatafehililika'imoana mo Sōsaia Nifofā 'o na fanau'i 'a Fane, 'Amelia mo Sione Kafokuota Nifofā.
Ko Sōsaia Nifofā koe mokopuna ia 'o Mo'ungatonga Nifofā 1, 'ae tama 'a Tangikinalahi, 'ofefine 'o Nukuhape Nuku 3.
Ko Lesieli na'e mali ia mo Momotu 6 'o na fanau'i 'a Lisiate, Manutapu, Vika Mafi, Papani, mo Tevita Isileli.
Ko Papani na'e mali mo Vasiti Fifita, 'ofefine 'o Peni Tupou mo 'Ana Tu'ifua.
NE'ONA NIMA MĀLOHI NUKU 5
Ko e foha 'o Nukuhape Nuku 3
Ko Nuku Ne'ona na'e te 'iloa pe ko Nuku Nima Mālohi pe ko Nuku Nima.
Ko e fanau 'a Nuku Ne'ona Nima Mālohi ko:
1. Kulīmoeʻanga
2. Haveatu'anuku
2. ʻUtoikamanu Vahaʻi
3. Matangimālohi
'Oku 'ikai ma'u ha fakamatala ki he'enau ngaahi fa'e, pe na'a nau fa'e taha, pe fa'e kehekehe.
Ko Kulīmoeʻanga mo Haveatu'anuku na'e 'ave kinaua 'e Tuku'aho TK14 ko 'ene ongo to'a tau ki 'Eua.
Ko e fanau 'a Haveatu'anuku ko Kulimoe'anga, Pōnamua, Falekihetono pea mo Pāsepa.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* 'Oku 'oatu e fakamālō kia Mele Piukala Tahaafe, Kulimoe'anga Maka, Sōsaia Moala Fakalelu pea mo Sōsefo Pailate 'i he'enau ngaahi vahevahe fekau'aki mo Nuku Ne'ona Nima Mālohi mo hono Hako.
~
~
~
'UTOIKAMANU VAHA'I
Ko e foha 'o Ne'ona Nima Mālohi Nuku 5
Ko e fanau 'a ʻUtoikamanu Vahaʻi ko:
1. Taulangovaka
2. Kolokipangai
'Oku 'ikai ma'u ha fakamatala ki he'ena fa'eé, pea ʻikai ʻilo pe na'a na fa'ē taha, pe fa'ē kehekehe.
Ko Taulangovaká ko hono fohá ko Lōloaʻatonga koe tama ʻa Kātoaʻaemanu ʻo Lolopāongo.
Pea ko e foha ʻo Lōloaʻatongá ko Samuela Fusimoatutue Maʻafu, ko e tama ʻa Palu Vūlase, ko e ʻofefine ʻo Vakautafefine mo Fifitaloa.
Ko Vakautafefiné ko e foha ʻo Mulikihaʻamea TH16 TK11 mo Lātūlahi. Ko Fifitaloá ko e ʻofefine ʻo Fīnau ʻUlukālala 1 mo Tamutamu.
Pea ko e fanau ʻa Samuela Fusimoatutue Maʻafu ko Vakautafefine, Taufaʻahau, Nukumovahaʻi, Lātūlahi, Fifitaloa mo ʻEsau Tupouʻohomohema, ko ʻenau faʻe ko Seini Langi, ko e ʻofefine ʻo Tukuafu Palefau.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* ʻOku makatuʻunga e fakamatala ki he ki he hako ʻo ʻUtoikamanu Vahaʻi mei he 'Initaviu 'o Tupoufalekakala ʻEsau 'e Tevita Uatahausi mo Kalolaine Mapa 'i he 'aho 8 Sune 1974
ma'a e Potungaue Tohi Hohoko 'a e Siasi 'o Sisu Kalaiasi 'o e Kau Ma'oni'oni 'i he Ngaahi 'Aho ki Mui ni.
Ko Tupoufalekakala ʻĒsaú ko e ʻofefine ʻo ʻĒsau Tupouʻohomohema.
* [010222] Na'e tanaki 'a 'Utoikamanu heni ko e fuofua Vaha'i ka kuo liliu ia he 'aho ni.
Neongo ko e fakamatala ia 'oku fa'a takua ko e fuofua Vaha'i 'a 'Utoikamanu, 'oku ha 'i he Tala 'o 'Alakifonua,
ko Fonua ne ma'uhoa mo 'Alakimoana, ko e foha ia 'o Vaha'i.
Pea ko e foha 'o Fonua mo 'Alakimoana ko Teputepu'imaka na'e Vaha'i mo ia.
'A ia ko e taimi ia 'o e Tu'ipelehake ko Vahenga, ko e 'eiki ia 'a 'Alakimoana, pea 'oku 'i mu'a ia 'i he taimi 'o 'Utoikamanu.
Kaekehe 'oku nouti ai pe heni ke hokohoko atu 'aki e fekumi.
* Ko e fakamatala maheni kia Vaha'i, ko e tehina pe 'o Nuku, ko e tupu pe mei he taimi 'o e 'Ulutolu.
'A ia 'oku tau fakakaukau atu ko e Vaha'i tamai 'a Fonua ne ma'uhoa mo Alakimoana ko e tehina pe mo ia 'o Nuku.
Pea hifo pe 'a e Vaha'i 'i he kuonga ki mu'a 'i he ngahai foha mo e fototehina 'o Nuku.
| Koe Tala 'o Vahaʻi ʻUtoikamanu moe Tau Fakalelemoa |
FINEFEUIAKI NUKU 6
Ko e foha 'o Nukufo'iva'e Nuku 4
Ko e hingoa faka'ofo'ofa 'o Finefeuiakí. 'E lava pe ke tau pehē mei hono hingoá mahalo na'e feuiaki e finematu'á 'i he taimi na'e fā'ele'i aí.
Ko e fānau 'a Nuku Finefeuiakí ko:
1. Moimoiangahā Nuku 7
Ko ʻene faʻeé koe ʻofefine ʻo ʻAho.
2. Tangakina Palenapa
3. Lasini Popua
4. Teu
5. Langitoutai
6. Te’ehalakamu
7. Fīnauvalevale
Ko 'enau fa'eé ko Tu’imaumi, koe kitetama 'a Momotu 2 mo Heuifalelilo. Ko Momotu 2 koe foha 'o Momotu 1, koe foha 'o Mataeletu’apiko TK3 mo 'Umukisia. Ko Heuifalelilo koe 'ofefine 'o Afu’alo Lavaka 1, koe foha 'o Mataeletu’apiko TK3 mo Fatafehi.
8. Ngāngātua (Nuku Moa)
'Oku 'ikai ma'u ha fakamatala ki he'ene fa'e.
Nouti moe Ma'ungatala:
* Ko e fānau ʻa Finefeuiakí ʻoku hā ʻi he Tohi ʻa Losaline Fatafehí, peesi 57, ko Teʻehalakamu, Nauvalevale, Moimoi mo Langitoutai.
* Ko e fānau ʻa Finefeuiakí ʻoku hā ʻi he Tohi ʻa Veikune, peesi 117, ko Teʻehalakamu, Nauvalevale, Fatanitavake, Moimoi mo Langitoutai.
* Ko e fa'ē 'a Moimoiangahá na'e tomu'a hiki ko Seiula koe 'ofefine 'o Mailelatamai, foha ʻo e Tu'ipelehaké.
Ka ko e ʻinitaviu ʻo Viliami Telefoni Tangaloa naʻe fakahoko ʻe Tevita Uatahausi mo Kalolaine Mapa ʻi he 1974,
ʻoku pehē ai ʻe Tangaloa ko e faʻē ʻa Moimoiangahaá ko e ʻofeine ʻo ʻAho, ko e tehina ʻoe Tuʻipelehaké,
pea ko e tupu mei ai ʻa e hingoa ʻo Moimoiangahaá, ko e ui ki Angahā, ko e ʻapi ia o ʻAhó, ʻoku tuʻu ai e malaʻe vakapuna Fuaʻamotú he ahó ní.
ʻOku toe pehē ʻe Tangaloa ʻi he peesi 10, ko e fānau ʻa Nuku Foʻivaʻe ʻa Moimoiangahā, Teʻehalakamu mo Fīnauvalevale.
ʻOku lau pe ʻe he tohi hohokó ni ko e fetoʻoaki pē ʻa e pehe ko e fānau ʻa Nuku Foʻivaʻé,
kae muimui pē ki he fakamatala ʻa e ngaahi tohi hohoko ne hiki mei he Tohi ʻa e Tamahaá,
ʻa ia ʻoku nouti ʻi ʻolungá, ʻa ia ʻoku pehē ai ko e fānau kinautolu ʻa Nuku Finefeuiaki.
~
~
~
MOIMOIANGAHĀ NUKU 7
Koe foha 'o Finefeuiaki Nuku 6
Koe fānau 'a Nuku Moimoiangahaá ko:
1. Likuohihifo
2. Mo’unga’ulufeholoi’olotopoha
3. Hingano ʻAnamanu
Ko 'enau fa'eé ko Kavafutuna, koe 'ofefine 'o Tupoulahisi'i TK10 mo Fusipala Ha'atauele, koe 'ofefine 'o Fa'oa.
4. 'Amelia Lasini (Tangakinavaivai)
5. Nukumovaha’i
'Oku te'eki ma'u e hingoa 'o 'ena fa'eé.
6. Kalolaine
Ko 'ene fa'eé ko Sela Taunga
7. Sione Nuku
Ko 'ene fa'eé ko Va'epopua mei Kolonga
8. Tu'utangahunhunu
'Oku te'eki ma'u e hingoa 'o 'ene fa'eé
9. Mōsese ʻUhatafe
10. Simione ʻUhatafe
'Oku te'eki ma'u e hingoa 'o 'ena fa'eé.
11. Fīnau Filimoe’ulie
Ko 'ene fa'eé ko Taufa Hoamofaleono, koe 'ofefine 'o Maluotaufa Ma’afu 3 mei Vaini. Na'e tomu'a fā'ele 'a Taufa Hoamofaleono kia Tupouto'a TK17 'o ma'u ai 'a Ngininginiofolanga Maeakafa 'a ia na'e fakanofo ko Taufa’āhau TK 19 pe ko Siaosi Tupou 1. Pea toe fā'ele 'a Taufa Hoamofaleono kia Liufau Tu'iha'angana 'o ma'u ai 'a Fifitahōleva.
Nouti moe Ma'ungatala:
* Ko Likuohihifo, Moʻunga mo Tangakina, ne nau tamai taha kia Moimoiangahā.
ʻOku lave ki ai e ʻinitaviu ʻo ʻAmelia Finautuʻavaʻinga Lolohea na'e fakahoko 'e Tevita Uatahausi mo Kalolaine Mapa ʻi he 1973, peesi 1.
* Ko e fakalau maheni 'o e fānau 'a Moimoiangahá 'oku fa'a pehē pe ko Likuohihifo pe, mo Mo'unga'ulufeholoi mo Hingano 'Anamanu.
'Oku fa'a fakangatangata ai pe 'e ha ni'ihi 'o pehē na'e toko tolu pe fānau 'a Moimoiangahaá.
Ka na'e ikai ke toko tolu pe.
'Oku hange pe ko e talanoa kia Finau Filimoe'ulié. Ko e foha mo ia 'o Moimoiangahā.
Ka ko e taimi 'oku fai ai e talanoa kia Fīnau Filimoe'ulié 'oku 'ikai toe 'i ai ha lau ia ki ha fanau kehe.
Pea 'oku toe fa'a ma'uhala ai pe ko e foha pe ia 'e taha 'o Moimoiangahaá.
Ko hono mo'oní na'e tokolahi e fānau 'a Moimoiangahá.
Ko ia ai, pea fakatatau pe ki he taumuʻa ʻo e tohi hohokó ni, ko e tānaki mo e fakafehokotaki kainga,
'oku fakafiefia 'aupito ke maʻu ha fakamatala mei he kainga kotoa 'oku 'i ai ha'anau tukufakaholo ne nau tupu mei a Moimoiangahā,
pe ko ha fa'ahinga Nuku pē.
Pea 'oku hiki ia ki he tohi hohokó ni ke fakamanatu 'aki hotau fehokotaki ko ia.
Ko e lelei taha pe ia 'oku tau lava he lolotongá ní ke fakamanatu 'aki hotau ngaahi fehokotakí he na'e 'ikai poto 'etau fanga Kuí he tohí,
pea na'a nau fakamatala ngutu pe. Ko e me'a lelei eni hotau kuongá 'oku tau hanga atu ki ai, ko e lava ke tau sivi DNA.
'E e'a ai, pea fakapapau ai e me'a kotoa he 'oku 'ikai lava e DNA ia 'o toe loi.
Ka ko e lolotonga atu ko ení, ko e me'a lelei ke tau hoko atu pe 'a e me'a 'etau ngaahi kui ko e matakāinga mo e fetauhi'aki.
~
~
~
LANGITOUTAI
Ko e foha 'o Finefeuiaki Nuku 6
Ko e foha 'o Langitoutaí ko:
1. Kulī Tongamakave
Ko e tama 'a Fifita, koe 'ofefine 'o Havea Hikule'o Helu 1 mo Fūnaki.
Ko Kulī Tongamakavé na'e mali mo Kalolaine Taufa Hifoi'uiha, koe 'ofefine
'o Tupou Vākehekehe (pe ko Va'ekehekehe) 'o na fanau'i 'a:
1. Milika Fīnau
2. Teisa Veatokelau
3. Finefeuiaki
4. Fīnauha'akili
5. Sōsaia Kulī Tongakava
6. ʻĀminiasi Lātūniua
7. ʻIlaisaane Lolohea
8. ʻAna Lavinia Tangikina
9. Sēlita Mafi Tauki'onetuku.
Nouti moe Ma'ungatala:
* 'Oku 'oatu e fakamālō kia Lōketi Papahaʻamea Lātūniua 'i hono tānaki mai 'o e fāmili 'o Langitoutaí.
~
~
~
TE'EHALAKAMU
Ko e foha 'o Finefeuiaki Nuku 6
Ko e ongo 'ofefine 'o Te'ehalakamu ko:
1. No’otapa’ingatu
2. Lōsana Tangikina
Ko 'ena fa'eé koe fefine ko Leva.
Ko No'otapa'ingatú ko 'ene fānau ko:
1. Sālote Veatokelau
2. Viliami Kumā Palekana
Ko 'ena tamai ko Siu Nafetalai Fakatulolo, koe foha 'o Fakatulolo mo Mounukiuoleva, koe 'ofefine 'o Maluotaufa Ma’afu 3.
3. Selemaea Hā'one'one
Ko 'ene tamai ko Havea Afi'afolaha Tu'iha'ateiho.
Na'e ma'uhoa 'a Selemaea Hā'one'one mo Moala 'Ēseta Haveatuli mei Mataika 'o na fanau'i ai 'a Taina Lātū, Sione Lātūvaivai, Sione Kauvaka mo Kavafutuna 'i Mataika, Vava'u.
~
~
~
FĪNAUVALEVALE
Ko e foha 'o Finefeuiaki Nuku 6
Ko e fānau 'a Fīnauvalevalé ko:
1. Fatanitavake
2. Langitoutai
3. Tu’inavu
'Oku te'eki ma'u e hingoa 'enau fa'eé.
4. Nēhasi Nuku 8
Ko 'ene fa'eé ko 'Anavea, koe 'ofefine 'o Manumu'a mei 'Eua.
5. Sōsaia Finefeuiaki Nuku 9.
Ko 'ene fa'eé ko Heu'ifalelilo, koe 'ofefine 'o Lavaka Tenifafā.
Ko Fatanitavaké ko hono fohá ko Tupoumalohi. Na'e mali 'a Tupoumalohi mo Ane Mafile'o koe 'ofefine 'o Paula Finau Va'enuku mo Veisinia Na'afisi.
Ko e fanau 'a Tupoumalohi mo Ane Mafile'o ko Vili Fine'isaloi, Siaosi Mālohi mo ʻAna Finau.
Ko e fanau 'a Vili Fine'isaloi ko Sione Vao, Milika mo Vili Fine'isaloi.
Ko Tu'inavu na'e ma'uhoa mo Viliami Kiekie, foha 'o Kisione mo Finau 'Alilia 'o Kolomotu'a, pea ko e foha 'o Vilami Kiekie mo Tu'inavu ko Viliami Fonolahi.
Na'e ma'uhoa 'a Viliami Fonolahi mo Setaita Vea Miller 'i Fisi, ko e mokopuna 'o Alexander George Blake mo Matelita Fusilangoia Blake,
'o na fanau'i 'a 'Elenoa Lu'isa, Lusiana Qolikoro, Tauveli, Meliame, Taufa, Sela, Lili Tangisi mo Sofaia Minnie Fonolahi.
Koe tama 'a Tu'inavu, Viliami Fonolahi mo hono Hoa Setaita Vea Miller mo e konga hona Fāmilí 'i Fisi, 1940.
'Oku 'oatu e fakamālō kia Penisimani Katavake Naufahu Taufa 'i hono vahevahe mai 'o e 'atá ni.
'Oku ʻoatu mo e fakamālō mavahe kia Michael Benefield, ko e Hako ʻo Viliami Fonolahi, ko ia ʻoku haʻana e ʻatá ni.
|
Ko HEU'IFALELILO
Ko fa'e 'a Sosaia Finefeuiaki Nuku 9
Na'e toe 'i ai e tama 'a Heu'ifalelilo ko Tupoumolakepa, ko e 'ofefine 'o He'inakau, ko e foha o Paku mo Finau Halaevalu 'o Ma'ofanga.
'A ia ko e Tupoumolakepa ko ia ko e tuofefine fa'etaha ia 'o Sosaia Finefeuiaki Nuku 9 pea na'a nau nofo Kolonga pe.
~
~
~
NGANGATUA (NUKU MOA)
Ko e foha 'o Finefeuiaki Nuku 6
Ko e fānau 'a Ngangatua (Nuku Moá) ko:
1. Tevita Solia'i Moa
Ko 'ene fa'e ko Lepolo, ko e 'ofefine 'o 'Aho Katoanga 'o Talafo'ou.
Ko e fānau 'a Tēvita Soliaʻi Moá ko:
1. Siosaia Fusi
2. Motekiai
3. Kasanita
4. Selita
Ko 'ene fa'e ko Litea ʻo Nomuka.
5. Kinikinilau
Ko ʻene faʻe ko Pasepa, ko e ʻofefine ʻo Fakafanua.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* Ko e tala ʻo Ngangatua (Nuku Moa) ʻoku pehe naʻe tā pea haʻi hono sino ki he kalia, pea tukuange ki moana ke tēkina ai.
Pea fakafetaʻi naʻe ʻikai keina ʻe ha ika, kae ʻauhia ʻo hake moʻui ʻi he tuʻaliku ʻo 'Eua.
Ko e manatu 'a hono hako, ʻi he 1970 tupu, ʻi ha taimi ne ʻatā ai e hingoa Nuku,
naʻe fakahoko e fekau mei he ʻOfisi Pālasi ki he hako ʻo Ngangatua (Nuku Moá) ki Haʻapai ke haʻu ha taha ke fakanofo.
Ka ne ʻosi faifatongia e mātuʻá he lotu pea nau fili ke nau hokohoko atu pe ai.
* 'Oku 'oatu e fakamālō kia Sisilia Folauholaʻaehau Tupou, Francisco 'Ulupano-Toutai mo Siaosi Mailangi,
ko e fanga makapuna ʻo Ngangatua (Nuku Moa), 'i hono tānaki mai 'o e hako mo e hisitolia 'o Ngangatua (Nuku Moá).
LIKUOHIHIFO
Ko e foha 'o Moimoiangaha NUKU 7
Ko e fanau 'a Likuohihifo ko:
1. Moimoi'āhau (Moiʻāhau).
Ko ʻene faʻeé ko Vaevae ʻo Tutuʻila, Haʻamoa
2. Latuvava'u.
3. Fuka.
ʻOku ʻikai maʻu ha hingoa ki heʻena faʻeé.
4. Soane Fehoko.
Ko ʻene faʻeé ko Mohevaka.
5. Finaufisi.
ʻOku ʻikai maʻu ha hingoa ki heʻene faʻeé.
Nouti moe Ma'ungatala:
* Naʻe maʻuhoa ʻa Likuohihifo ki he fefine ko Kafaeteau. 'Oku 'ikai ma'u ha hisitolia kia Kafaeteau.
* Ko Moiʻahau, Latuvavaʻu, Fuka, Soane mo Finaufisi, ʻoku fakalau kinautolu ʻi he 'initaviu ʻo ʻAmelia Finautuʻavaʻinga Lolohea ʻe Tevita Uatahausi mo Kalolaine Mapa ʻi he 1973, peesi 1.
* Na'e toe maʻuhoa 'a Likuohihifo ki he fefine ko Manuna mei Vaini ka 'oku 'ikai fakapapau'i pe na'e 'i ai ha'ana fanau.
Ko Moi'ahau na'e maʻuhoa kia Finau Helenā mei Pelehake ʻo na fanauʻi 'a:
1. Manukaivaiʻolotopoha
2. Selevasio
3. Silipeleto.
Naʻe maʻuhoa ʻa Silipeleto kia Sālote Momotu ʻo ʻi ai ʻa Manukaivaiʻolotopoha (fakahingoa ki he Manukaivaiʻolotopoha ki muʻá). Pea ma'uhoa ʻa Manukaivaiʻolotopoha mo Pāsilio ʻo Niutoua ʻo ʻi ai ʻa Lolesio Kulīmoeʻanga Fehoko.
Nouti moe Ma'ungatala:
* ʻOku ʻoatu e fakamālō kia Sōsefo Pailate ʻi heʻene vahevahe mai e hingoa e faʻē ʻa Moiʻāhaú moe faʻé ʻa Sōane Fehoko, kae ʻumaʻā ʻene tanaki mai e fānau moe hako ʻo Moiʻāhau.
Ko Latuvava'u na'e maʻuhoa kia Filisonu'u, foha 'o Laufilitonga TT39, 'o na fanau'i 'a:
1. Hingano 'Anamanu
2. Mosese Fuatalevu
3. Malia Fakatafa'imoana
4. Temetelio
5. Pule
Ko Soane Fehoko ko 'ene fanaú ko:
1. 'Amelia Finautu'ava'inga
Ko 'ene fa'eé ko Finau mei Ha'utu
2. Pale
3. Kakala
'Oku 'ikai ma'u ha fakamatala ki he'ena fa'e.
Pea ma'uhoa ʻa Soane Fehoko kia Kinia 'o Tatakamotonga ʻo na fanauʻi ʻa:
4. 'Etuate Leone Moimoi
5. Kulimoeʻanga Fehoko
Nouti mo e Ma'ungatala:
* 'Oku 'i ai e fakamatala ne ma'uhoa 'a Soane Fehoko mo e fefine ko Moegavaka 'oku pehe ko e fefine Ha'amoa ka 'oku 'ikai ma'u ha fakaikiiki ki ai.
Ko 'Amelia Finautu'ava'inga ko 'ene fanau ko Teukialupe Ulamoleka Latu pea mo Fusi Tu'itupou Tukia.
Ko Pale ko ʻene fanau ko Sione mo Simione Pale.
Ko Kakala Fehoko na'e mali mo 'Amelia Lolohea 'o Vaini pea ko 'ena fanau ko Vasiti Fehoko Puleiku, Uata Palepoi, Mele Tiotafa, Lile, Vaifo'ou mo Ana Meki.
Ko 'Etuate Leone Moimoi na'e ma'uhoa kia Melesia Fehu'iameilangipe'oku'iaihatevolo'imamani pea ko 'ena fanau ko Leone, Sika, 'Amelia Holemahaeua'ilotoneiafu, Palanapa, Kakala, Sosefo mo Soane Moimoi.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* Ko Leone, Pale, ʻAmelia mo Kakala ʻoku fakalau kinautolu ʻi he ʻinitaviu ʻo ʻAmelia Finautuʻavaʻinga Lolohea ʻe Tevita Uatahausi mo Kalolaine Mapa ʻi he 1973, peesi 1.
* 'Oku 'oatu e fakamalo kia Tangakina 'Utumeimoana Moimoi Steen pea mo Liliani Moimoi 'i hono tanaki mai 'oe famili 'o 'Etuate Leone Moimoi.
~
~
~
MO’UNGA’ULUFEHOLOI’OLOTOPOHA
Ko e 'ofefine 'o Moimoiangaha Nuku 7
Ko e fanau 'a Mo'unga'ulufeholoi'olotopoha ko:
1. Tupou Tulikihakautapu.
Ko 'ene tamai ko Laufilitonga TT39.
2. Kongaikamafana.
Ko 'ene tamai ko Matekitonga Nafetalai 'Ulukalala 4.
3. Tevita Lupeitu’u.
4. Peni Tupou.
Ko 'ena tamai ko Semisi Fonuakihehau Tu'iha'angana, ko e foha 'o Fifitaniua Tu'iha'angana mo Moala’ila.
Ko Fifitaniua ko e foha 'o Fifitapuku Tu’iha’angana mo To'uika, ko e 'ofefine 'o Fuimaono mo Tae Fala'ula mei Niuatoputapu.
Ko e tehina, tamai taha 'o Fifitaniua Tu'iha'angana 'a Liufau Tu’iha’angana na'e fa'ele ki ai 'a Taufa Hoamofaleono.
Ko Moala’ila ko e 'ofefine 'o 'Akautahia mo Pulimaipau, ko e 'ofefine 'o Tu’ihalangingie, foha 'o Kaleva Ma’ofanga mo Kalae.
5. Mafoa’aelangi.
6. 'Amelia Lasini Tangikina
7. Sonasi Puakaefiafi.
8. Ongomaiola.
Ko 'enau tamai ko Ma'u Kalani.
Ko Tupou Tulikihakautapu na'a ne fanau'i 'a Tu’utangahunuhunu.
Ko e fanau 'a Tu’utangahunhunu ko Telainavesi, Fehoko, Tuʻutangahunuhunu, Faakiʻaalele mo Maile Kulikefu.
Ko e tama ʻa Tuʻutangahunuhunu (tama ʻa Tuʻutangahunuhunu) ko Lewis Powell.
Ko e fanau 'a Faakiʻālele 'a Tupoumalohi, ko e foha 'o Finauta’e’iloa, pea mo 'Elenoa ʻIsaloi, ko e 'ofefine 'o Siope 'Ofa.
Ko e fanau ʻa Malile Kulikefu ko Tuʻutangahunuhunu mo Adita Teimumu.
Ko Tevita Lupeitu'u ko 'ene fanau ko Sosaia Fantanitavake, koe tama 'a Lisia Lolohea. Pea mo Siosifa Nukumovaha'i, koe tama 'a Mele Fehoko.
Ko Sosaia Fatanitavake na'e mali mo 'Ilaisaane 'Ema Fifita, koe 'ofefine 'o Siosaia Fifita Pouvalu mo Sepiuta Kaningi 'o Ha'ano. Koe fanau 'a Sosaia Fatanitavake mo 'Ilaisaane 'Ema Fifita ko 'Amelia Lose, Siosifa Folaumoeloa, Pita Nau, Tevita Lupeitu'u, 'Isileli Tupou, Uinita mo Tangakina Lola'oe'utulongoa'a Fatani.
Ko Peni Tupou ko hono 'ofefine lahi ko Tangikina, koe tama 'a Lita Mafitu'u mei Lapaha. Pea mali 'a Peni Tupou mo 'Ana Tu’ifua, koe 'ofefine 'o Tavatu’alau, koe foha 'o Likutauifangatapu, foha 'o Pau TT36. Koe fanau 'a Peni Tupou mo 'Ana Tu'ifua ko 'Ungatea, 'Amelia Finautu’ava’inga, Fifita Faivavale pea mo Sālote Mo’unga’ulufeholoiʻolotopoha Tupou.
Ko Tangikina na'e mali mo Latunipulu mei Talasiu, koe foha 'o Fifitamalohi Tu'ilakepa mo Vika Hoatatau. Koe fanau 'a Latunipulu mo Tangakina ko Fine Ma'upo'uli'atupoulahi mo Filimone Moahengi Vakautafefine.
Ko 'Ungatea na'e mali mo Sioeli Pangia, foha 'o Kalaniuvalu 1 ka na'e 'ikai ha'ana fanau. Na'a na mavae leva pea toe mali 'a 'Ungatea mo Tongatoutai Ma’u 'o na fanau'i 'a Tongatoutai, Mele Tupou mo Vasitaiamoni Ma'u.
Ko 'Amelia Finau Tu’ava’inga na'e mali mo Kelepi Fakafanua ka na'e 'ikai ha'ana fanau. Na'a na mavae leva pea toe mali 'a 'Amelia Finautu'ava'inga mo Meli Lolohea 'o na fanau'i 'a Filimone Lolohea 'i Fasimoeafi.
Ko Fifita Faivavale na'e mali mo Pāpani Momotu ka na'e 'ikai ha'ana fanau.
Ko Salote Mo’unga’ulufeholoi na'e mali ia mo Sione Kāsete Naufahu 'o na fanau'i 'a Hōlika Tu'ineau, Kalāneti Lētele'ovava'ulahi mo Siaosi Tuituiohu Naufahu.
Ko Māfoa'aelangi na'e mali mo Sisīlia Fifita pea na fanau'i 'a Matangitulitata, Fusipala Ha'atauele, Kavafutuna, Hāmala, Henelē Puakaeafe, Tangikina 'Utumeimoana mo 'Anitema'aelangi.
ʻAmelia Fīnautuʻavaʻinga Tupou (Finau Meli Lolohea) |
Fifita Faivavale Tupou (Fifita Pāpani)
'Oku 'oatu e fakamālō kia Joan Margaret Fusipalapangai Skeen Klampfer 'i hono vahevahe mai 'oe ngaahi 'atá ni. |
Sālote Moʻungaʻulufeholoi Tupou (Moʻunga Kāsete Naufahu) |
~
~
~
ʻAMELIA LASINI (TANGAKINAVAIVAI)
Ko e 'ofefine 'o Moimoiangaha Nuku 7
Ko e fanau 'a ʻAmelia Lasini (Tangakinavaivai) ko:
1. Seini
2. Ma'u
3. Selanata
4. Kaloni
5. Losaline Tule
Ko 'enau tamai ko Solomone Kaufusi, koe foha 'o 'Aisea Tupou Fielakepa 'o Haveluloto.
Ko Seini na'e mali mo Mohulamu Faleafa pea ko 'ena fanau ko Sekonaia, Mosese, Tevita Tamale mo Tu'i'onetoa Faleafa.
Ko e tupu'anga ia 'o e Ha'a Faleafa 'i Kolomotu'a.
Ko Ma'u na'e mali mo Sione Tongotea pea ko 'ena fanau ko Hu'avai mo Talau Tongotea.
Ko Selanata na'e mali mo Robert Blake pea
ko 'ena fanau ko Elenoa Peta,
Siosi 'Elenoa, Siaosi, Ane Lolofi, Vaiangina mo Mele Blake.
Koe konga
ia 'oe famili Blake 'i Kolomotu'a.
Ko Losaline Tule na'e mali mo Tevita Taukolonga pea ko 'ena fanau ko Sione Pulu Kalani, Ofa Siulangapo, Mele Kaloni, Viliami Moimoiangaha mo Lu'isa Va Taukolonga.
'Oku nau 'i Kolomotu'a mo kinautolu mo honau ngaahi hako.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* 'Oku 'oatu e fakamalo kia Daphne Taukolonga 'i hono tanaki mai 'o e famili 'o 'Amelia Lasini (Tangakinavaivai).
~
~
~
KALOLAINE
Ko e 'ofefine 'o Moimoiangaha Nuku 7
Ko e fanau 'a Kalolaine ko:
1. Malakai Tamale
2. Samuela Lolomana'ia
3. Seluki
4. 'Aisake Ulaono Tamale
Ko 'enau tamai ko Siosifa Tamale 'o Niutoua, ko e foha 'o Pauliasi Tamale mo Kalolaine Fakafanua.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* ʻOku ʻi ai e fakamatala ko Kalolaine ko ʻene faʻeé ko Sela Tāʻunga, ko e ʻofefine ia ʻo Moimoiangahá. ʻOku nouti e fakamatala ko iá heni ke hokohoko atu pe ʻa e fekumi ki aí.
Ko Samuela Lolomana'ia ko 'ene fanau ko Sione Teuila Tamale, Pita Lolomana'ia Tamale, Kalolaine, Moimoi mo Tevita, ko 'enau fa'e ko Latu Vaihola 'o Hoi.
Ko 'Aisake Ulaono Tamale ko 'ene fanau ko Siosifa Makoni, Manu 'Anaika, Meleane Cocker, Sinisa, Halasimeti, Sione Leini, Pauliasi, Ponapate, Samiu mo 'Etuate,
ko 'enau fa'e ko Mele Langi Vaiomu'a, ko e 'ofefine 'o Sione Vaiomu'a mo Makeleta Pahulu 'o Ha'apai.
~
~
~
SIONE NUKU
Ko e foha 'o Moimoiangaha Nuku 7
Ko e fanau 'a Sione Nuku ko:
1. Sione Halatanu
2. 'Ofa
Ko 'ena fa'e ko Suliana Papa, ko e 'ofefine 'o Makisi Palu mo Seluvaia. Ko Makisi Palu ko e foha 'o Tevita Langio'uiha Tangulu 'o Tefisi. Ko Seluvaia koe fefine Kolovai.
Ko Sione Halatanu na'e mali mo Meleane Vaopolohiva 'o Niua 'o na fanau'i 'a Malakai Halatanu pea mo Mele.
Ko 'Ofa na'e mali mo Timote Fifita 'o na fanau'i 'a Seluvaia Fonua, Seini mo Finehika.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* 'Oku 'oatu e fakamalo kia Kasanita Lupe'eva 'Ofakimala'e'aloa Halatanu Powell pea mo Konisitutone Fonua 'i hono tanaki mai 'o e famili 'o Sione Nuku.
~
~
~
FINAU FILIMOE'ULIE MA'AFU
Ko e foha 'o Moimoiangaha Nuku 7
Ko Finau Filimoe'ulie na'e fakanofo ia ko Ma’afu Tukui'aulahi 'o Vaini, pea tuku fakaholo mai ai 'a e hingoa Ma'afu 'i hono hako 'o a'u ki he 'aho ni.
Pea mali 'a Finau Filimoe'ulie mo Ane Nanasi
Kioa 'o na fanau'i 'a:
1. Siotame Fakatulolo Ma'afu
2. Palutakahofi
3. Simote Tu'uta
4. Saimone Tupou
5. 'Akuila Langitoutai
6. Filimone Taito
7. Mounukiuoleva
Ko Siotame Fakatulolo Ma'afu ko 'ene fanau ko Lu'isa Avalu mo Hoamofaleono, ko 'ena fa'e ko Lesieli Ika; ko Satini, Finau Alikihihifo Percival mo Pulumu, ko 'enau fa'e ko 'Ana Melaia Tupou; pea mo Sosaia Lausi'i Ma'afu, Fusipala, Meleane Vaopolohiva Fulivai, mo Tu'ifua, ko 'enau fa'e ko Teisa Kavaliku.
Ko Palutakahofi na'e mali mo Viliami Nafetalai 'Aholelei 'o na fanau'i 'a Vika Fakatafa'imoana, Mele Taufa Hoamofaleono mo Finau Filimoe'ulie 'Aholelei.
Ko Saimone Tupou na'e mali mo Tongaha'apai, 'ofefine 'o Sioeli Kivalu Ma'atu, 'o na fanau'i 'a Pulimaipau, Viliami Soafaa, Finau Filimoe'ulie mo Sione Peauafi.
Ko 'Akuila Langitoutai na'e mali mo Lisita Kafo'atu Latu 'o na fanau'i 'a Samuela Viliami Pohiva, Pita Longosai, Heilala, Siotame mo Lanita Langi.
NEHASI NUKU 8
Ko e foha 'o Finauvalevale, foha 'o Finefeuiaki Nuku 6
Ko e fanau 'a Nehasi Nuku 8 ko:
1. Nanasipauʻu
2. Ungameiliku
Ko 'ene fa'e ko Latu’ulupopo, ko e 'ofefine 'o Tamale.
Ko Nuku Nehasi na'e fakanofo 'e Tupou I koe fuofua Nuku 'oe Konisitutone, 1875.
Ko Nanasipauʻu na'e mali mo Le'ula, ko e tama 'a Lupetu'ulelei, 'ofefine 'o Takai To'a Pea. Na'e fanau'i 'e Nanasipauʻu mo Le'ula 'a Tupouvainiaku, pea mali 'a Tupouvainiaku mo 'Eneasi Tuliakiono 'o na fanau'i 'a Filimone Kailahi'ovava'u.
Ko Ungameiliku na'e mali mo 'Isileli Vakautakakala 'o na fanau'i 'a Mafi Sali mo 'Ana Silikana. Na'e mali 'a 'Ana Silikana mo 'Atunaise 'Aho'eitu ('Aitu), ko e foha 'o Tavatu'alau mo Sālome Halavaokofe.
TUPOUMOLAKEPA
Ko e tuofefine fa'etaha 'o Sosaia Finefeuiaki Nuku 9
Ko Tupoumolakepa ko e tama ia 'a Heuifalelilo, fa'e 'a Sosaia Finefeuiaki Nuku 9, kia He'inakau ko e foha o Paku mo Finau Halaevalu 'i Ma'ofanga.
Koe fanau 'a Tupoumolakepa ko:
1. Sione Mohulamu Pulu
Ko 'ene tamai ko Mafile'o Tapiaka, koe foha 'o 'Anania Finauta'e'iloa mo Mafi Fakasala.
2. 'Okusi Manukainiu.
Na'e mali 'a Sione Mohulamu Pulu mo 'Anau, ko e 'ofefine 'o Ongomaiola, tama 'a Mo'unga'ulufeholoi, 'ofefine 'o Moimoiangaha Nuku 7.
Ko e fanau 'a Sione Mohulamu Pulu mo 'Anau ko Fane, Tupou, Toa, Viliami Soakai Pulu, Vaikona, Hufanga, Tevita, Sioeli Pulu mo Anaseini Pulu.
~
~
~
SOSAIA FINEFEUIAKI NUKU 9
Ko e foha 'o Finauvalevale, foha 'o Finefeuiaki Nuku 6
Ko e fanau 'a Sosaia Finefeuiaki ko:
1. Mafikihakautapu.
2. Manuma'a'olotopoha.
Ko 'ena fa'e ko Popua, ko e 'ofefine 'o Taani Hua'anga mo 'Elenoa 'Ulukaulupe mei Vaini. Ko Taani Hua'anga koe foha 'o Sioematakaehokaetala. Ko 'Elenoa 'Ulukaulupe koe 'ofefine 'o Haupeakui.
3. Salote Nganga'imoana
Ko 'ene fa'e ko Mele Kafo'atu koe tehina 'o Popua.
4. Mele Tangikinalahi.
5. Latutama.
6. Pakofe.
7. Latulahi.
8. Mosese Moimoiangaha
9. Pulu Nuku 10
10. Sunia Nuku 12
Ko 'enau fa'e ko 'Akosita Tu’imatamoana, ko e tama ʻa Latukilangikilia, ko e tama ʻa Ikahihifo, ko e ʻofefine ʻo Mumui Mapatongiaʻamanu TK13 mo Niumoefanga ko e ʻofefine ʻo Tuʻihalamaka.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* Fakamatala ki a ʻAkosita mo Nuku, Tohi ʻa Suli Afu, 1900, konga hono ua, peesi 16.
* Fakamatala ki a ʻAkosita mo Nuku, Tohi ʻa Vili Lausiʻi 1930, peesi 63.
Koe fakamatala 'oku tu'u moe 'ata ni 'oku pehe ai: "A Tongan Lady of Noble Birth."
Koe 'ata eni mei he tohi taa 'ae kau papalangi ne nau folau 'eve'eva 'i he 1928. Oku ui 'ae tohi taa ni koe "Tour of the South Sea Islands, 13 May to 23 June 1928". 'Oku tauhi 'i he Laipeli Fakakolo 'o 'Okalani, Nu'u Sila.
Koe fakamatala 'ae tohi taa ni, koe ngaahi 'ata eni ne faitaa'i 'i he feitu'u 'i Tonga ne nau ui ko "Kaloga". Kuo mahino eni koe 'uhinga ki Kolonga. Koe 'uhii koe fakamatala fekau'aki moe 'ata ni, 'oku 'i ai e tui malohi koe fefine
eni mei he Famili 'o Nuku. Neongo 'oku 'ikai toe ma'u ha fakamatala ki hono hingoa, 'oku fakamanatu pe 'ae 'ata ni heni he ko hono fofonga 'oku ongo mai pe koe Kainga.
|
| 'Oku 'oatu e fakamālō kia Paul Johansson 'i hono vahevahe mai 'oe 'atá ni. |
MAFIKIHAKAUTAPU
Koe 'ofefine 'o Sosaia Finefeuiaki Nuku 9
Koe tama 'a Mafikihakautapu ko:
1. Sisilia Fatafehi Tupou
Ko 'ene tamai ko Tu'inauvai Tupou, koe foha 'o 'Isileli Tupou, mo Fifitahape, koe 'ofefine 'o Fuapau mo Noa'isiapua. Ko Noa'isiapua koe 'ofefine 'o Kahomovailahi Tuita mo Finaukovi. Koe ongo tuofefine fa'e taha 'o Tu'inauvai Tupou 'a Sisilia Tupoumolakepa Halaholo mo Mele Siu'ilikutapu Mafile'o.
Ko Sisilia Fatafehi Tupou na'e 'uluaki mali mo Sione Tui 'o na fanau'i 'a 'Ilaisaane Una Tupou. Pea mali mo Hoiter 'o na fanau'i 'a Frederick William Hoitier. Pea toe mali mo Uili Vea 'o na fanau'i 'a Leni Tu'inauvai Tupou, Tevita Taukolo mo Lesieli Vete.
Na'e toe mali 'a Mafikihakautapu ki mui mo Barnett Levin, pea 'iloa ai ko Mafi Leveni.
Makikihakautapu (Mafi Lēveni) |
Sisīlia Fatafehi Tupou |
'Oku 'oatu e fakamālō kia Lusitānia Vete Feki 'i hono vahevahe mai 'oe fāmili 'o Mafikihakautapú pea moe ongo 'atá ni.
~
~
~
SALOTE NGANGA'IMOANA
Koe 'ofefine 'o Sosaia Finefeuiaki Nuku 9
Koe fanau 'a Salote Nganga'imoana ko:
1. Vea Makeleta.
Ko 'ene tamai ko Petelo.
Ko Vea Makeleta na'e mali mo Soane Mailau pea ko 'ena fanau ko Seluvaia Mailau, na'e mali ia mo Taniela Lisala Maama.
Nouti mo e Ma'ungatala:
* 'Oku 'oatu e fakamalo kia Matekihelea (Si'i) Fakava 'i hono tanaki mai 'oe famili 'o Sālote Ngāngā'imoana.
~
~
~
MELE TANGIKINALAHI
Koe 'ofefine 'o Sosaia Finefeuiaki Nuku 9
Koe fanau 'a Mele Tangikinalahi ko:
1. Siaosi Maeakafa Folauholaki'Uiha
Ko 'ene tamai ko Uiliami Uelingatoni Ngu, koe foha 'o Tevita Unga mo Fifitavava’u. Ko Tevita Unga koe foha lahi ia 'o Siaosi Tupou I.
2. Finau 'Emeline Naufahu.
3. Siaosi Melekiseteki Naufahu.
4. Va’epopua Naufahu.
5. Sione Kasete Naufahu.
6. Mele Tangikina Naufahu.
7. Tu’ungafuka Naufahu.
8. Lualala Naufahu.
Ko 'enau tamai ko Penisimani Katavake Naufahu, koe foha 'o Avala’aetau Naufahu mo Finau 'Ufimoho'ota. Ko Avala’aetau Naufahu koe foha 'o Finaufisi mo Luseane Ikalahi'ifangahihifo. Ko Finau 'Ufimoho'ota koe 'ofefine ia 'o Mafimolasike Motu’apuaka, tama 'a Tulehu'afaikikava.
Koe fanau 'a Maeakafa ko Liuaki, koe tama 'a Finau. Pea mali 'a Maeakafa mo 'Elenoa Koloa, koe 'ofefine 'o Sione Katoa Koloa mei Hihifo, mo Pauline Papa mei Kolomotu'a. Na'e fanau'i leva 'e Maeakafa mo 'Elenoa 'a Pakola, Tu’ifua, Salote mo Vilaimi Tupoumalohi. Na'e fanau'i 'e Pakola 'a Vungakoto. Na'e mali 'a Salote mo Sosaia Tupou Fielakepa. Pea mali 'a Viliami Tupoulahi mo Latuniua Lavulo.
Siaosi Maeakafa Folauholaki'Uiha |
Ko Finau 'Emeline Naufahu na'e mali mo Tonga Mohenoa'ivaha, koe foha 'o Talaiasi Faka'iloatonga mo Meleseini Palu.
Ko Siaosi Melekiseteki Naufahu na'e mali mo Lupe Vete, koe 'ofefine 'o Penisimani Langoiaipangai Vete mo 'Akosita Hu’ahulu. Koe fanau 'a Naufahu mo Lupe ko Penisimani Katavake, Sina, Lusitania 'Ilolahia mo Tisi Naufahu.
Siaosi Melekisēteki Naufahu pea Lupe Vete Naufahu |
'Oku 'oatu e fakamālō kia Kafaikaʻimoana Tuita Naufahu 'i hono vahevahe mai 'oe 'atá ni.
|
Ko Va'epopua Naufahu na'a ne ohi 'a Peni Latu.
Ko Sione Kasete Naufahu na'e mali mo Salote Mo’unga’ulufeholoi Tupou, koe 'ofefine 'o Peni Tupou mo 'Ana Tu’ifua. Koe fanau 'a Sione Kasete mo Salote Mo'unga'ulufeholoi ko Holika Tu’ineau, Kalaneti Letele’ovava’ulahi mo Siaosi Tuituiohu Naufahu. Pea na'e toe fanau'i 'e Kasete 'a Sita mo Suli Naufahu, ko 'ena fa'e ko Tupou'ahau mei Kolomotu'a.
Sione Kāsete mo Sālote Moʻungaʻulufeholoi Naufahu |
|
'Oku 'oatu e fakamālō kia Sean-Paul Naufahu 'i hono vahevahe mai 'oe ʻata ʻo Sione Kāsete mo Sālote Moʻungaʻulufeholoi Naufahú.
|
Ko Mele Tangakina Naufahu ko 'ene tama 'a Kaloha’amoa. Na'e mali 'a Kaloha’amoa mo Vili Paama 'o na fanau'i 'a Kalimalupo Luangahu, Talimaialangakali, Silina, 'Evelini, Uanitola, Na’apangai, Kula, Viliami, mo 'Olivia.
Kalohaʻamoa |
| 'Oku 'oatu e fakamālō kia Joan Margaret Fusipalapangai Skeen Klampfer 'i hono vahevahe mai 'oe 'atá ni. |
Ko Lualala ko 'ene fanau ko Tenifa, koe tama 'a Mele Kakala mei Pea; mo Meta, Papa mo Po’uli, koe fanau 'a Fehi'a mei Matuku; mo Mele Lata'ilotopoha, koe tama 'a Fatafehililika'imoana, 'ofefine 'o Tevita Tu'ipulotu mo 'Ilaisaane Mafi Vaha'i.
~
~
~
LATUTAMA FINEFEUIAKI
Koe 'ofefine 'o Sosaia Finefeuiaki Nuku 9
Koe tama 'a Latutama ko:
1. Veatoutai Melekiseteki.
Ko 'ene tamai koe tangata ko 'Aisea.
Ko Veatoutai Melekiseteki na'e mali mo 'Elenoa Fatafehi Ongoʻalupe, koe 'ofefine 'o Sione Talaumokafoa, pea na fanau'i 'a Samuela Mosa'ati. Na'e toe mali 'a Veatoutai Melekiseteki mo Manusiu Afu 'o na fanau'i 'a Siosaia mo Pakofe Vea.
Samuela Mosaʻati
|
|
'Oku 'oatu e fakamālō kia 'Ele Talau Mosaʻati Vea Kaufusi 'i hono vahevahe mai 'oe 'atá ni.
|
~
~
~
PAKOFE FINEFEUIAKI
Ko e foha 'o Sosaia Finefeuiaki Nuku 9
Ko e fanau 'a Pakofe ko:
1. Hehea.
Ko 'ena fa'e ko Mele, koe tama 'a Salome Halavaokofe, 'ofefine 'o Tu’itufu* mei 'Eueiki. Na'e toe mali 'a Mele mo Mote Nifofa* 'o na fanau'i 'a Fole, Tevita Fe’ao, Aisake, Lose mo Manusiu.
Ko Hehea na'e mali mo Samiu 'Uhatafe 'o na fanau'i 'a Seini Lolohea, Vaiokiu, Samiu mo Tulikihakautapu.
~
~
~
PULU FINEFEUIAKI NUKU 10
Ko e foha 'o Sosaia Finefeuiaki Nuku 9
Ko hono 'ofefine ko Tupoumolakepa (na'e 'iloa ko Tupounuku), koe tama 'a 'Ele.
Koe fanau 'a Tupounuku ko Salote 'Alipate Fisi'ihoi, Kalavite'atonga, Faka’osifono, Muna, Viliami pea mo Tu’imaumi.
SOSAIA MOIMOIANGAHA NUKU 11
Ko e foha 'o Filimone Kailahi'ovava'u
Ko Nuku Makoni eni pe Nuku Makonitalatau, koe foha 'o Filimone Kailahi'ovava'u, tama 'a Tupouvainiaku, tama 'a Nanasi, 'ofefine 'o Nehasi Nuku 8.
Na'e mali 'a Filimone Kailahiovava'u mo 'Ilaisaane Funakiha'apai, koe 'ofefine 'o Sione 'Atu Puatoka mo Kavaha'apai. Ko Kavaha'apai koe 'ofefine 'o Sione Talaumote'emoa mo Tapaita Maile.
Koe fanau 'a Kailahiovava'u mo 'Ilaisaane Funakiha'apai ko:
1. Sosaia Moimoiangaha Makonitalatau Nuku 11
2. 'Analupe Kailahi
3. Tupoumatahiva Kailahi
4. Meletatafu Kailahi
5. Lupetu’ulelei Kailahi
6. Paluotungua Kailahi
Nouti moe Ma'ungatala:
* 'Oku 'oatu e fakamālō kia Tupou Fakavainiaku Filimoehala 'i hono fakalelei mai ʻoe konga tohi hohoko ko eni ki he fānau ʻa Filimone Kailahiovavaʻu mo ʻIlaisaane Funakihaʻapaí.
Nuku Sōsaia Moimoiangahā Makonitalatau |
| ʻOku ʻoatu e fakamālō kia Nēhasi Fakaʻosifono'ipouono Kailahi ʻi hono vahevahe mai ʻoe ʻatá ni.
|
SUNIA FINEFEUIAKI NUKU 12
Koe foha 'o Sosaia Finefeuiaki Nuku 9
Na'e mali 'a Sunia Finefeuiaki mo Lupe, koe 'ofefine 'o 'Isileli Vakautakakala Tu’itufu, koe tuonga'ane 'o Salome Halavaokofe.
 |
| Nuku Sunia mo Maumau Makalio Tu'akalau |
Koe fanau 'a Sunia Finefeuiaki mo Lupe ko:
1. Melekiseteki Fe’aomoengalu (Nuku Fe'ao) Nuku 13.
2. Finau Emeline.
3. Penisimani Katavake Naufahu (Nuku Peni Sunia) Nuku 14.
 |
|
| Nuku Fe'ao mo Maumau Taani Fangalua |
Nuku Peni Sunia mo hono ʻofefine ko Milika Lahi |
'Oku 'oatu e fakamālō kia Sosaia Fakalelu Moala 'i hono vahevahe mai 'o e 'ata 'o Nuku Peni Sunia mo Milika.
|
