Ko e Tala ʻo Filimoeʻūlie´   'Oku taku ne ʻikai loto lelei 'a Tupouto'a ki he feitama 'a Houmafaleono kia Nuku Momoiangahaá, pea fā'ele'i hifo hona fohá pea fekau 'e Tupouto'a ke 'ave 'o tuku ki hakau ke mate ai. 'I he'ene po'uli hifó na'e hola atu 'a Fīnau, ko e 'ofefine 'o Kumāikuvalu (tehina 'o Maluotāufa, tamai 'a Houmafaleonó), 'o kaiha'asi mai e tamasi'í mei hakau 'o holataki'i ki Kolonga, 'o tala ange kia Nuku Moimoiangahā ke fai ha me'a ke hao ai hono fohá. Na'e kole leva 'e Nuku Moimoiangaha hono ongo tehiná, ko Langitoutai mo Te'ehalakamu, ke na hola mo honau fohá ki ha fonua ke mo'ui ai. Ko ia ne tukuvaka ai 'a Langitoutai mo Te'ehalakamu 'o nau iku ai ki Ha'apai. Tokua ko e tupu'anga ia 'o e hingoa 'o Fīnau Filimoe'ulié (tama 'a Houmafaleono kia Nuku Moimoiangahaá), ko hono holataki'i 'e Fīnau ('ofefine 'o Kumāikuvalú) he loto vaó (ko e vao 'ulie) mei hakau, kae ui leva 'a Fīnau ('ofefine 'o Kumāikuvalú) ko Fīnau Alaimotutata ko 'ene ʻalu ʻo fakahaofi mai e tamasi'í mei hakaú. Kaekehe ko e 'ēseni 'o e talanoá ni ko e anga e fe'ofo'ofá ni 'a e kau tangata mo e kau fefine ko ení. Ne laka ange 'enau fe'ofo'ofá ní 'i he'enau ilifia ki he tautea ne mei hilifaki kiate kinautolú, pea hoko ia ko e mo'ui'anga ki he hako honau ngaahi taʻoketé. Ko e tama 'a Fīnau Alaimotutatá ko 'Ākesa Heilala Takuilau, ko e 'ofefine 'o Mahe'uli'uli Fangupō, pea mali 'a 'Ākesa Heilala Takuilau mo Tongapōteki Mālohifo'ou Toamotu 'o Koloa, pea ko hona hakó ko e kau Hala'ufia, Kaufusi, Toamotu mo e Wolfgramm 'o Koloá. Ko Langitoutai mo Te'ehalakamú na'a na nofo ai pe 'i Ha'apai pea na fānau mo hako ai 'o a'u ki he 'ahó ni. Pea ko e hako 'o Filimoe'ūlié ko Ma'afu Tukuiʻaulahi mo hono kāingá. Ngaahi Liliu [130413] Fokotu'u fo'ou e peesi´. Hiki mai e fakamatala ki heni mei he tohi hohoko Kolonga Hulihulí. [010916] Liliu e hingoa ʻo Hoamofaleonó ki he Houmafaleono. Neongo ʻoku hā he ngaahi tohi hohoko kehekehe ko Hoamofaleono, kuo liliu ke muimui ki he fakamatala ʻi he Tohi ʻa Losaline Fatafehí, peesi 32, ko e taha ia e ngaahi tohi ne fuofua hiki mei he Tohi Hohoko ʻa e Tamahā ko ʻAmelia Fakahikuoʻuihá. [261224] Tānaki mai ʻo e maʻungatalá ni mei he ʻInitaviu ʻo Sōsaia Haveatama ʻo Vainī, naʻe fakahoko ʻe Tēvita Uatahausi mo Kalolaine Mapa maʻa e Potungāue Tohi Hohoko ʻa e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho ki Muí ní, ʻi he taʻu 1977. ʻOku mālie hono fakafehoanaki ʻo e ngaahi fakamatalá. Ko e fakamāʻopoʻopo ʻi ʻolungá ʻoku makatuʻunga ia ʻi he ko e tukufakaholo kiate au ʻa ʻeku ngaahi Kuí mei Kolonga. ʻOku taufataha ia ki he ngāue ʻa kinautolu ʻi Kolongá. Ka ko e fakamatala ʻa Haveatamá ko e tukufakaholo ia ʻa kinautolu ʻi Vainií. Neongo e ngaahi kehekehe ʻoku hā ʻi he ngaahi vakaí, ʻoku huʻu taha pe ʻa e ʻēseni ʻo e talanoá. ʻOku toe mālie mo e fakamatala ʻa Haveatamá he ʻoku ne lave ki he "tuku he ʻau lahí", ʻa ia ko ha talanoa ia ki ha ʻaho e taha.