Koe Laulau ʻoe Ngaahi Māhina Faka-Tongamotuʻá


ʻOku ʻikai ha maʻu ki he tokotaha naʻá ne faʻu e Laulaú ni ka koe fakamahamahalo pe ko hono faʻú ke tokoni ki hono ako mo hono fakamanamanatu ʻoe ngaahi māhina ʻoe taʻu faka-Tongamotuʻá.  


ʻOku lau ʻe he Laulaú ni ʻa Lihamuʻa koe ʻuluaki māhiná.  Pea mahalo kuo hoko ia ʻo tali fakakātoa koe ʻuluaki māhiná.  Ka koe fakafuofua pe ia mei hotau kuongá ni he ʻoku ʻikai pau ia pe ko fē ʻae māhina naʻa nau lau ʻi onoʻaho koe ʻuluaki māhiná.

 

Koe fakafehoanaki moe ngaahi māhina faka-Ūesité koe fakafuofua pe.  Neongo naʻe fakatou uike ʻe 52 ʻae taʻu faka-Tongamotuʻá pea moe taʻu faka-Uesitá, naʻe vahevahe māhina 12 pe ʻae taʻu faka-Ūesité, ʻa ia ʻe ʻikai lava hōhoatatau ʻae māhina mei he ongo taʻú.


ʻOku ʻoatu mavahe pe moe Fakamatala ki he Taʻu Faka-Tongamotuʻá.


Lihamu'a Tīsema
ki Sanuali

Ko aú ni ko Lihamu'a

'Uluaki māhina fakakuongamu'a

Koe māfana 'oku ou ha'u mo au

Pea moto ai 'ae ngaahi 'akau

Hoto hingoá ngali fakaofo

Koe fanafanau ai e oo

'Oku lau 'i hono talatupu'á

Koe 'omi mei Pulotu tokua
Lihamui  Sanuali ki Fepueli

'Alā ko Lihamui eni

'Oku ou ha'u moe faka'afu'afú

'Oku ou fakafua 'ae to'ukaí

Moe kakala 'oku tangitangí

'Oku 'ilo 'e ha'a toutai

Tā 'anga 'oe 'ika 'eiki 'i tahí

Pea 'oku hiva 'ae manupuná

He fofonga mo'ui 'ae fonuá
Vaimu'a Fepueli ki Maʻasi

Ko Vaimu'a hoku hingoá

Koe 'uho'uha 'eku koloá

'Oku talitali fiefia kita 'ehe fa'á

Koe koto mo'ui ki tōkangá

Koe 'ulufonuá 'oku lanumata

'Asinisini hono 'ea 'ene ma'ā

Pea ma'u inu 'ae kakaí

Moe ngaahi me'a mo'ui he lalo langí
Vaimui Maʻasi ki ʻEpeleli

Ko au 'eni ko Vaimui

Fetu'utaki'anga 'oe lau 'oe 'ufí

'Oku tupu tāʻiliʻili

He ko hoku angá koe havilivilí

'Ou 'omi e 'uhá moe hakó
Ke tafi 'ae 'ulí ke mama'o

Kae ma'u 'e he kelekelé ha lelei

Telia 'ae nofo 'i he ko 'ení
Fakaafumo'ui ʻEpeleli ki Mē

Ko Fakaafumo'ui kita

Ka 'oku fa'a manavahe'ia

'O toho 'uta 'ae folau vaka

Tokua koe mahina afa

Koe me'a ia 'oku ta'e'iloa

Hoku anga ha hoku hingoa

'Oku ou laku ta'otupu ki he ta'u

Ha he fefafa 'ae amanaki ma'u
Fakaafumate Mē ki Sune

Nga'ata, ko au faka'afumate

'Oku ou ngaohi 'ae mohuku ke mae

Kekena 'ae 'ulufonua

Laumea 'ae ta'u 'i 'uta

'Oku teu malolo 'a Natula

Kumi ivi ki he ngaue fakafua

Pea longomo'ui ai 'ae nofo

He matangi 'oku angi mokomoko
Hilingakelekele Sune ki Siulai

Ko Hilingakelekele au

'Oku fakaū kiai 'ae laú
Ko au 'oku utu ai 'ae ta'ú

Fai kātoanga koe mahú
'Uhinga ia hoku uí
Koe utu fo'ou 'oe 'ufí
'O kelekelea hono kilí

Fa'u palepale ki hono hilí
Hilingamea'a Siulai ki ʻAokosi

Ko au ē Hilingamea'a

Koe tama au ki ha tama
Fakahā'anga 'oe tangatá

Fakapikopikó ko au ho mā 'angá

Langa feleoko ai 'ae fa'á

Fa'oaki fua si'o kakavá

'Oku tau'ataina mo mo'oni ha taha

'E ala tonu ki he'ene ma'alá
'Ao'Ao ʻAokosi ki Sepitema

Koe motu'a au ko 'Ao'ao

'Oku fai ai e fakavao

'Eku ha'ú moe matangi Tongá

Lave mai ha pulopula 'e hau'aoa

Kau fefine fanongo kau tala atu
To'o e fua ho nimá koe ngatu
Ho'o ongosiá koe tali 'eku ha'ú

Malu'i ho hoa moe fanaū
Fūfūnekinanga Sepitema ki ʻOkatopa

Ko au Fūfūnekinanga eni

'Oku hauhaufano 'ae matangí
Fanguna e mohukú ke tahuli mai

Lito 'ae 'akaú 'o talamuka

Ongo'i 'e he tangatá 'oku fu'u fiefia

Laka atu ki hono fatongia
'Uluenga ʻOkatopa ki Nōvema

Koe mahina au ko 'Uluenga

Koe hongehongé kuo mateka

Tolofoha e tokamu'a 'oe ta'ú
Koe 'amanakí 'oku ou ha'u mo au

'Ulu'akaú kuo failau

'O tau 'a'eva 'i hono maluú

Taimi kupenga 'oe toutaí

Ka si'i 'a 'utá, fakalato mei tahi

TanumangaNōvema ki Tīsema

'Oku ui au ko Tanumanga

Tofi 'ae pulopulá ke lava
Pea tuku ai 'o tanu ke pala
'Oku 'i he tama ngoué hono anga

Kae hā leva he ngaahi 'akau

'Ae huli moe mo'ui hono laú
Kamata ofo 'a Natula ke ngaue

Fiefia 'ae me'a fulipē
'Ō'oamofangongo  Vahaʻa ʻo Tīsema mo Sanuali

Ko kita si'i 'Ō'oamofangongo

'Oku ō moe fakapotopoto

'Oku tāi'ī ai 'ae me'atokoní

Faka'au moe vaí ke 'osi

Ako ai 'ae fakatuhotuhá

He nofo 'i 'api pea mo 'utá

'Ilo ai e taimi mo hono me'á

Ta'etokangá kuo pau ke lavea



Ngaahi Liliu
[050413] Fakafōtunga fo'ou e peesi´.

 

JamesCocker14Nov00