Koe ngaahi Palōveape eni fekau'aki mo Vava'u´
...............Palōveape............... Tupu'anga ...............'Uhinga...............
'Auto e manu ki Toku. Ko Tokuu koe ki'i motu ki he Tokelau 'o Vava'u na'e lata ki ai 'ae fanga manupuna kehekehe.  Na'e pehe ka puna ha manu 'o kumi me'akai, neongo koe ha 'ae mama'o 'o 'ene puna mei Toku 'e kei foki pe ki ai. Koe fakalea ki ha taha kuo folau mama'o mei hono tupu'anga kae iku pe 'o foki ki ai.
Hala 'o Ta'anea. Na'e 'i ai e tehina 'o Vaha'i ko Fukofuka.  Na'e lolotonga 'ene huo he 'aho 'e taha kuo ha'ele hake 'ae Tu'itonga.  Na'e tuku 'ene huo kae lele atu 'o kau he kaufata.  Na'e fata ta'efetongi pe 'a Fukofuka 'o fuoloa.  Na'e mokoi e finangalo 'oe Tu'itonga ki he faifatongia 'a Fukofuka pea ne fekau ke lele he halaa ki he 'osi hono ivi pea koe kelekele kotoa pe 'e lele fakalaka ai te ne ma'u.  Na'e lele leva 'a Fukofuka pea ne ma'u kotoa e feitu'u ko ia.  Na'e toki ui leva ki mui ko Ta'anea (koe talanoa mavahe ia). Ko ha taha 'oku ne ma'u ha me'a lelei koe 'uhii koe mahili kehe 'ene faifatongia.
Hange ha fononga Makave
Kai pe 'e Nga'unoho e fua 'enau ngaue kovi. Tokua na'e 'i ai e kuonga na'e tu'umalie mo fa'afolaua 'a Nga'unoho 'i Vava'u ka koe kakai fieta'a mo ta'efieto pea iku pe 'o 'ikai toe fie 'alu ha taha ki ai. Koe ngaue kovi kotoa pe kuo pau ke 'i ai hono fua.
Pule Taoa Koe ma'u eni mei he falekoloa ne fakatu'uta ai ha kau fefine Taoa 'o nau fakatau kotoa pe he tupenu 'e taha 'o 'osi.  Ne pehe leva 'e he tokotaha ha'ana e falekoloa ta koe tupenu ko ia koe puletaha ia 'o Taoa. Ko ha kakai kuo nau vala taha kotoa.
Punufu'u hange ha fu'u vaka Vava'u Koe pau'u 'ae kau Ha'apai ki he fu'u vaka Vava'u tokua na'e folau mai 'o ngoto he hu'anga ki he taha 'oe ngaahi taulanga 'o Ha'apai, pea 'ikai toe lava hano ngaue'aki 'oe hu'anga ko ia.  Ko ha taha pe me'a 'oku tu'u faka'efi'efi ha feitu'u.
Sio noa pe ka kuo 'i A'a Ko A'a koe ki'i motu 'i Vava'u na'e nofo ai 'ae ongo tevolo fefine ko Sisi mo Fainga'a.  Ko 'ena manako pe ha tangata na'a na to'o 'enaua 'ae laumalie 'oe tangata ko ia 'o 'ave ki A'a.  Na'e siosio noa leva pe 'ae tangata ia ko ia he kuo 'i A'a hono laumalie 'ona.  Ko ha taha kuo siosio noa pe kae tuku hono loto mo 'ene fakakaukau ha feitu'u kehe.
Taka Ha'afuluhao, ta'e 'i Pousini. Ko ha taha 'oku ta'engali 'ene ha'u mei ha feitu'u koe 'ikai ke ne loko 'ilo ki he ngaahi me'a fekau'aki moe feitu'u ko ia.
Tala kei 'i Kapa Ko Kapa koe ki'i motu 'i Vava'u.  Ka fai ha folau mei Kapa ki Vava'u lahi, kuo pau ke fou he 'otu motu na'e 'iloa koe 'Otu Mala.  Na'e kovi 'aupito e tahi 'oe 'Otu Mala.  Ka mavahe ha folau mei Kapa kuo 'osi tala pe kenau mateuteu ki he 'Otu Mala, 'a ia na'e tala pe 'oku nau kei 'i Kapa. Koe tokateu ki ha faingata'a 'e ala hoko he kaha'u.
Viku e malo 'o 'Afitu mo Lakepa Koe 'uhinga 'oe malo koe ngeia pe ongoogno 'o ha taha pe me'a.  Na'e fai e fu'u katoanga 'i Makave koe mali 'a Leteleovava'ulahi, ofefine 'oe Tu'i'afitu, moe Tu'ilakepa.  Lolotonga e katoanga, kuo manako a Lolomana'ia, foha 'oe Tu'i'afitu, 'i he fefine Koloa na'e 'eva atu ki he katoanga.  Na'e fakahekeheke'i 'e Lolomana'ia 'ae fefine ki hono vaka ke ne holataki'i.  'I he mahino ki he fefine 'ae feinga 'a Lolomana'ia, na'e puna ia ki tahi 'o kakau ki 'uta.  Neongo e malo 'oe 'eiki o 'Afitu, moe mali hono tuofefine moe Tu'ilakepa, na'e 'i ai pe 'ofa'anga ia 'oe fefine Koloa.  Si'i viku noa ai pe malo 'o Lolomana'ia hono feinga'i e fefine Koloa ki vaka. Ko ha taha ne feinga ki ha me'a pea 'ikai lava.



Ngaahi Nouti moe Ngaahi Liliu
[260313] Fakafōtunga fo'ou e peesi´ mo kamata hono fokotu'utu'u fakakalama´

JamesCocker14Nov00