| ...............Palōveape............... |
Tupu'anga |
...............'Uhinga............... |
| 'Autō e manu ki Tokū |
Ko Tokuú ko e ki'i motu ki he Tokelau 'o Vava'ú na'e lata ki ai 'a e fanga manupuna kehekehe.
Na'e pehē ka puna ha manu mei Tokū 'o kumi me'akai, neongo ko e hā e mama'o 'o 'ene puna mei Tokuú 'e kei foki pē ki ai. |
Ko e fakalea ki ha taha kuo folau mama'o mei hono tupu'anga ka e iku pē 'o foki ki ai.
ʻOku faʻa ngāue ʻaki ki he fakaʻamu ʻa e kau vaivaí ke nau foki pē ki honau tupuʻangá. |
| Hala 'o Ta'aneá |
Na'e 'i ai e tehina 'o Vaha'i ko Fukofuka.
Na'e lolotonga 'ene huo he 'aho e taha kuo hā'ele hake 'a e Tu'itongá.
Na'e tuku 'ene huo ka e lele atu 'o kau he kaufatá.
Na'e fata ta'efetongi pe 'a Fukofuka pea mokoi ki ai e finangalo 'o e Tu'itongá. Ne fekau ʻe he Tuʻitongá ke tuku ā e fata ka e lele he halaá ki he 'osi hono ivi pea koe kelekele kotoa pe 'e lele fakalaka ai te ne ma'u.
Na'e lele leva 'a Fukofuka pea ko e feitu'u kotoa pē na'e fakalaka ai na'e foaki 'e he Tu'itongá ma'ana.
Na'e toki ui leva ki mui ʻa e feituʻu ko ia ko Ta'anea ka ko e talanoa mavahe ia. |
Ko ha taha kuó ne ma'u ha me'a lelei ko e 'uhií ko e mahili kehe 'ene faifatongiá. |
| Hangē ha fononga Makavé |
|
|
| Kai pē 'e Ngā'unoho e fua 'enau ngāue kovi |
Na'e 'i ai e kuonga na'e tu'umālie mo fa'afolaua 'a Ngā'unoho ka ko e kakai fīta'a mo ta'efietō pea iku pē 'o 'ikai toe fie 'alu ha taha ki ai. |
Koe ngāue kovi kotoa pē kuo pau ke 'i ai hono fua. |
| Pule Taoa |
Koe ma'u eni mei he falekoloa ne fakatū'uta ai ha kau fefine Taoa 'o nau fakatau kotoa pē he tupenu 'e taha 'o 'osi.
Ne pehē leva 'e he tokotaha ha'ana e falekoloá ko e tupenu ko iá koe puletaha ia 'o Taoá. |
Ko ha kakai kuo nau vala taha kotoa. |
| Punufu'u hangē ha fu'u vaka Vava'ú |
Ko e pau'u 'a e kau Ha'apai ki he fu'u vaka Vava'u tokua na'e folau mai 'o ngoto he hū'anga ki he taha 'o e ngaahi taulanga 'o Ha'apai,
pea 'ikai toe lava hano ngāue'aki 'o e hū'angavaka ko iá. |
Ko ha taha pe me'a 'oku tu'u faka'efi'efi ha feitu'u. |
| Sio noa pē ka kuo 'i A'a |
Ko A'á koe ki'i motu 'i Vava'u na'e nofo ai 'a e ongo tevolo fefine ko Sisi mo Fainga'a.
Ko 'ena manako pe ha tangata na'á na to'o 'enaua 'a e laumālie 'o e tangata ko ia 'o 'ave ki A'a.
Na'e siosio noa leva pē 'a e tangata ia ko ia he kuo 'i A'a hono laumālie 'ona. |
Ko ha taha kuo siosio noa pe ka e tuku hono lotó mo 'ene fakakaukaú ha feitu'u kehe. |
| Taka Ha'afuluhao, ta'e 'i Pousini |
|
Ko ha taha 'oku ta'engali 'ene ha'u mei ha feitu'u koe 'ikai ke ne loko 'ilo ki he ngaahi me'a fekau'aki moe feitu'u ko ia. |
| Tala kei 'i Kapa |
Ko Kapá ko e ki'i motu 'i Vava'u.
Ka fai ha folau mei Kapa ki Vava'u lahi, kuo pau ke fou he 'otu motu na'e 'iloa ko e 'Otu Malá.
Na'e kovi 'aupito e tahi 'o e 'Otu Malá.
Ka mavahe ha folau mei Kapa naʻe 'osi tala pē ai ke nau mateuteu ki he 'Otu Malá, 'a ia ko e fakatokanga pē ia ʻoku nau kei ʻi Kapa pē. |
Ko e fakatokanga ki ha faingata'a 'e ala hoko he kaha'ú. |
Viku ʻa e malo 'o 'Āfitu mo Lakepá
ʻOku faitatau mo e "Viku ʻa e Malo ʻo ʻUihá" ʻi he peesi palōveape fekauʻaki mo Haʻapaí.
|
Ko e 'uhinga 'oe maló ko e ngeia pe ongoongo 'o ha taha.
Na'e fai e fu'u kātoanga ʻi Makave ko e mali 'a Lēteleovava'ulahi, ko e ofefine 'o e Tu'i'āfitú, mo e Tu'ilakepá.
Lolotonga e kātoangá, kuo manako a Lolomāna'ia, foha 'oe Tu'i'āfitú, 'i he fefine Koloa na'e 'eva atu ki he kātoangá.
Na'e fakahekeheke'i 'e Lolomāna'ia e fefiné ki hono vaká ka ʻi he mahino ki he fefiné 'a e taumuʻa 'a Lolomāna'iá, na'e puna ia ki tahi 'o kakau ki 'uta.
Neongo e 'eiki ʻa Lolomānaʻiá mo e houʻeikisia ʻa e kātoangá, na'e tokamālie pe loto ia ʻo e fefine Koloá ki hono 'ofa'angá.
Si'i viku noa ai pē malo 'o Lolomāna'iá hono feinga'i e fefine Koloa ki vaká. |
Ko e ʻamanaki noa ki ha me'a ka e 'ikai lava. |
