| ...............Palōveape............... |
Tupu'anga |
...............'Uhinga............... |
| 'Ate to'ona |
Na'e tui e Tonga ko e 'ate ko e tupu'anga ia 'o e 'ofa he sino.
Ka 'i ai leva ha taha kuo 'ofa ha taha kae 'ikai tokanga mai e taha koia, na'e hange kuo to'oa atu hono 'ate 'ona ki he taha ko ia, neongo e 'ikai 'ilo ia 'e he taha ko ia. |
Ko e 'ofa ki ha taha 'oku 'ikai tokanga mai. |
| 'Āvanga kai 'ate |
Ko e 'āvanga ko e puke faka-tēvolo pea ko e 'até na'e lau 'e he Tongá ko e tupu'anga 'o e 'ofá.
Ka 'i ai leva ha taha na'e hangē ia ka maté he 'ofa ki ha taha kehé, na'e hangē pe ia kuo keina 'e he 'āvangá hono 'até. |
Ko e 'ofa te'ite'ia ki ha taha. |
| Fakapopofala |
Ko ha taha kuo puke lahi pea tokoto fuoloa, pea a'u 'o hange ka tomu'a popo e fala ia 'oku tokoto ai ha'ane sai. |
Ko e nofo fuoloa 'i ha feitu'u. |
| Foki mei he uhi |
Ko e uhi ko e 'akau faito'o fakatevolo 'a e Tonga pea kapau na'e 'ikai sai ha puke fakatevolo ki ha lau'i uhi,
na'e mahino leva ko e me'a pe 'e hoko mai ko e mate. |
Ko ha taha kuo toe mo'ui mai hili ha'ane puke lahi 'o mei mate. |
| Hangē ha inu vai tulotulá |
Ka tula ha taha 'e 'ikai ha vai Tonga ia ke ta'ofi 'aki. |
Ko e faito'o kuo fakahoko ki ha taha kae 'ikai hano 'aonga. |
| Hangē ha kainilotó |
Ko e kainiloto ko e mahaki fakakuongamu'a tokua na'a ne kai pe 'a e sino 'i loto kae 'ikai pe ha ki tu'a. |
Ko e kovi kuo nofo fuoloa 'i he loto. |
| Malumalu talavai |
Ko e fuofua fale talavai na'e tu'u i Nuku'alofa pea na'e fononga mai ki ai e kainga mei he feitu'u kotoa.
Ko e taimi lelei taha ki he fai fononga ko ia 'a e efiafi ko e malumalu mei he la'a he ko e fononga va'e mo e saliote foki. |
Ko e taimi lelei taha ke fai ai ha ngaue. |
| Mangu pea la'u |
Ka 'i ai ha mata'i lavea kuo kamata mongumangu kae toe la'u 'e tuai 'ene mo'ui. |
Ko ha me'a kovi pea ngaahi ia 'o toe kovi ange. |
| Pehē ange mai ne 'i ai ha hui-kape-loto |
Ka tolounua ha me'a he kilí, neongo ka 'ikai 'asi kakato ki tu'a, 'e kei lalave pe he 'oku 'i ai.
'E toki 'osi pe 'ene lalavé hano kape ki tu'a 'aki ha hui. |
Ko e faka'amu ne lava 'asi ki tu'a ha me'a 'oku ongo 'i he lotó.
'Oku fa'a ngāue 'aki ha taimi 'oku te loto ai ke tala ha'ate 'ofa, hounga'ia, fiefia, pe fiekaungāmamahi,
kae hangē 'oku 'ikai fe'unga 'a e lea 'oku ma'ú ke fakamatala 'aki 'a e ongo 'oku 'i he lotó,
pea hangē 'oku tolounua ai 'a e ongo ko iá 'i he lotó, pea malave loto ai kae 'ikai lava ke fakahā kakato ki tu'a. |
| Tahataha e tamá pea papala |
Ko taha ha me'a mahu'inga ki he Tongá ke 'i ai ha ki'i fānau ke hoko atu 'aki e nofó.
Pea ka 'i ai ha ki'i fānau ko e koloa ia ke faka'atu'ia mo tauhi 'aki e lelei tahá.
Ka ko e fakatu'atamaki eni ki ha ongo mātu'a kuo ma'u ha'ana ki'i tama pe 'e taha ka kuo mele ia he kuo papala. |
Ko ha me'a mahu'inga ka kuo mele. |
| Vai kau'aki |
Ka fie inua ha mahaki kuo mahino 'e mate,
'e nima mo va'e 'a e famili ke ma'u mai ha vai ke inu kae toki mate kuo mate fiemalie. |
Ko e fakanonga pe fakafiemalie ki ha taha faingata'a'ia. |
