| ...............Paloveape............... |
Tupu'anga |
...............'Uhinga............... |
| 'Anga'angamofai |
Koe 'anga eni ne hange 'ae fotunga hono 'ulu ha fai. 'A ia koe taimi ne fotu ai na'e fa'a tomu'a ma'uhala koe fai. Kae neongo ia ka fotu koe fai pea vakai ange koe 'anga na'e kei fakatu'utamaki tatau pe. |
Ko ha taha 'oku ta'epau mo
fakatu'utamaki hono 'ulungaanga. |
| Fakaikeika lahi |
Koe ika lahi koe ika manakoa taha
ia. |
Ko ha taha 'oku fakaha lelei'i
'ene me'a kotoa. |
| Fakalelei 'a tukuku |
Koe tukuku koe ika si'isi'i
'aupito.
Ka fepaki ha ongo ika lalahi he 'ikai ha 'aonga 'e taha ha feinga
fakalelei
ha tukuku. |
Ko ha taha si'isi'i 'oku ne feinga
ke fakalelei ha kee 'a ha ongo me'a lalahi. |
| Fotu 'a 'ulua kae ngalo 'a tukuku |
'Oku lahi ange e 'ulua 'i he
tukuku.
Ka lolotonga ha'ate fangota tukuku kuo 'asi ha mata'i 'ulua, 'e ngalo e
tukuku ia ka te feinga ki he 'ulua. |
Koe fotu 'a ha mea lahi mo lelei
ange kae li'aki e me'a na'ata tomu'a feinga ki ai. |
| Ma'u e tukuku pea 'ave mo ia ma'a
Talanuku |
Ko Talanuku koe fu'u 'eiki lahi
pea na'e holo ki ai e me'a kotoa pe na'e ma'u 'e he kakai 'o a'u ki he
fanga ki'i me'a iiki hange koe tukuku. |
Ko ha taha kuo tanaki ki ai e me'a
lelei kotoa 'o a'u ki he fanga ki'i me'a iiki. |
| Hange ha 'ulua haa helii |
Koe helii koe fanga ki'i ika iiki
pea 'oku nau kakau fakapotanga. Ka 'asi ha 'ulua ki ha
potanga heli
'e movete e potanga heli ki he feitu'u kotoa pe. |
Koe movete 'a ha fu'u ha'oha'onga. |
| Hange ha 'ulua 'oho kai |
Koe 'ulua koe ika malohi pea koe
taimi 'oku ne 'ohofi ai 'ene me'akai 'oku taitai taha pe ha toe hao. |
Ko ha taha taukei mo ngaue malohi
pea koe taimi 'oku ne fakahoko ai ha me'a 'oku 'osi mahino pe 'e lava
lelei. |
| Hange ha fanau ha fonu |
'Oku fakato e fonu 'i he 'one'one
pea foki ia ki tahi kae toki feinga ange hono 'uhiki ki tahi pe te nau
a'u pe 'ikai. |
Koe fanau li'aki mo ta'etokanga'i
'e he'enau matu'a. |
| Hange ha ika kuo vae |
'Oku 'ilonga pe 'ae kakano 'oe
ika lalahi he 'oku mavahevahe mo kongokonga he taimi 'oku moho ai pea
koe
ifo atu. |
Ko ha me'a kuo fakahoko totonu
mo lelei. |
| Hange ha tenifa |
Koe taimi 'oku 'ita ai e tenifa
koe fakamanavahe pea ka ne ma'u kita ko 'ete 'osi ia. |
Ko ha taha 'oku fakamanavahe 'ae
taimi 'oku 'ita ai. |
| He 'oku 'i ai ha ika 'e lele ki
he hiku |
'Oku lele hu'u'ulu 'ae ika kotoa
ki mu'a. 'Oku 'ikai ha ika 'e lele fakaholomui. |
Koe poupou ki ha taha 'oku totonu
ke ne ma'u ha mafai, pe fakaanga ki ha me'a 'oku 'ikai hoko totonu. |
| Hola 'ae fai kae tuku e foto |
Koe foto koe mata'i nifo 'i he
mui'i hiku 'oe fai. Ka hapo'i 'e ha fai ha taha 'aki hono
hiku 'e
hola ia kae nofo e foto 'i he mata'i lavea 'oe taha ne
hapo'i. Koe
langa faka'uli'ulia kae 'oua kuo to'o mei he mata'i lavea. |
Ko ha taha kuo ne fai ha ngaue
kovi pea hola kae faingatamaki ha taha kehe ia 'i he ngaue kovi ko ia. |
| Ika fa'ao |
'Oku fa'a feinga kai 'a e ika lalahi
'i he fanga ki'i ika iiki kuo nau 'osi fhia 'i he mata'u. |
Ko ha taha kuo ne feinga ke fa'ao
fakamalohi'i ha me'a 'a ha taha kehe. |
| Lakulaku te'efeke |
Koe taimi 'oku to'o ai 'ae lama
'oe feke kuo pau ke tokanga'i lelei na'a pa kae mahua ki tu'a hono lanu
'o tau. |
Koe lau ki ha taha 'oku te'eki
poto lelei 'i ha fa'ahinga ngaue kae movete takai holo 'ae me'a 'oku ne
ngaahi.
'Oku
ngaue maheni 'aki ki ha fefine
'oku te'eki poto he ngaahi kava kae movete takai holo 'ae efe. |
| Luki tenifa 'i hono tahi |
Koe tenifa koe fu'u 'anga
lahi.
'Oku fakavalevale 'aupito ke te hopo ki ha konga tahi 'oku 'i ai ha
fu'u
tenifa. Koe luki tenifa 'i hono tahi ia, pea koe fakaafe'i ia
ki
he tenifa ke me'a mai 'o u'u. |
Ko ha taha 'oku ne pole'i ha taha
'i ha me'a oku taukei ai 'ae taha ko ia pea iku ai ki he faingatamaki. |
| Mata ika fai ki he pupu'a |
Ka 'asi ha ika 'i ha loto pupu'a
'oku fu'u ta'efakapotopoto 'aupito ke te feinga kita ki ai he 'oku pau
ange 'e te mate 'a kita he pupu'a 'i he'ete ma'u e ika ko ia. |
Koe faka'amu ki ha me'a 'e 'ikai
lava ma'u. |
| Mohemohe 'a tenifa |
Tokua ka mohe ha tenifa te te ofi
atu pe kita 'e 'ikai te ne 'ilo 'e ia he koe hau he mohe mate, kae 'oua
pe na'a 'a. |
Ko ha taha 'oku longolongo pe kae
'oua na'a 'ita. |
| Mohe fakatenifa |
Tokua koe tenifa 'oku mohe ma'u
mo mohe fuoloa. |
Ko ha taha 'oku mohe mate. |
| Si'i 'a ma'anga ika maka |
Koe ika maka koe ika ma'ungata'a,
ka koe ifo atu ki he kai. Neongo ka si'i ha'ate ki'i ma'anga
ika
maka 'oku kei totoatu pe ia he koe totoatu hono ifo. |
Ko ha me'a si'i kae mahu'inga lahi. |
| Taau 'a lei moe tofua'a |
Koe lei koe nifo ia 'oe
tofua'a.
'Oku taau pe 'ae lahi 'ae lei he koe ika lahi 'ae tofua'a. |
Ko ha taha 'oku lelei 'i ha fa'ahinga
me'a 'e taha pea taau ai pe ke toe lelei 'i ha me'a 'e taha.
Hange
ko ha taha 'oku sino lelei pea toe talavou, pe ha taha 'oku poto pea
toe
anga'ofa. |
| Tafitafi oo |
Koe oo koe fanga ki'i ika iiki kae sino fekefeka lelei ki he lele oma 'i tahi. Koe taimi 'oku nau lele fakataha ai 'oku nau matafi hange ha fu'u ika lahi pea fakamanavahe ki he fanga ika kehe. |
Koe taimi oku ha ai ha taha malohi kae holomui e lotosi'i. |
| Tau 'a ika ta'ane |
Ka fepaki ha ongo ika lalahi koe
fakailifia pea hou 'ae konga tahi 'oku na fetaulaki ai. |
Koe fepaki 'a ho ongo to'a vakavakaua |
| Tee leleva tee pokumei |
Koe fa'ahinga 'oe Oo mei he'ene si'isi'i taha ki he'ene lalahi koe pokumei, leleva, oo, pa’aua pea ma’ava. 'A ia 'oku ki'i lalahi mo malohi ange 'ae leleva 'i he pokumei. Koe fakapotanga holo 'ae leleva 'oku huhu'i holo ai e pokumei, ka koe taimi 'oku hoko mai ai 'ae fili, 'oku kalo e leleva ia 'o hao, kae ma'ungatamaki e pokumei. |
Koe feinga 'ae kau leka ke nau fa'ifa'itaki ki he kakai lalahi pea nau iku ai ki he kai vevela, pe koe ngaue 'ae kau taukei pea feinga hake ai moe kau akoako. |
