| ...............Palōveape............... |
Tupu'anga |
...............'Uhinga...............
|
| 'Afa kai fai ki Ha'angana |
Koe kau Ha'angana koe hako ia 'o
Nganatatafu, 'a ia koe kau Tu'iha'angana ia mo honau kainga, pea ko
honau
nofo'anga na'e ui pe ko Ha'angana, koe fanga ki'i motu iiki.
Tokua
ka tala ha kai fai ki Ha'angana 'e 'ikai fu'u fai atu ha tokanga ki ai
he na'e 'ikai ha 'amanaki 'e loko ma'u ha me'a he fanga ki'i motu iiki
na'a nau nofo ai. |
Ko hono 'afa'i 'o ha me'a
si'isi'i. |
| 'E se'ea e namu Nomuka´ |
Tokua koe fonua namu faka'uli'ulia
'a Nomuka pea tupu mei ai 'ae pehe ko eni koe namu Nomuka ia 'oku 'ikai
lava ia 'o se'ea. |
Ko ha taha pe me'a ta'ofi ngata'a. |
| Foa 'ulu efua |
Tokua koe tupu 'ae lea ko eni mei
he to'a mei Foa ne uki 'e Taufa'ahau 'i he 'ohotau ne fai 'i he kolotau
ko Hule. 'Oku pehe na'e mapuna e efu 'i hono 'ulu he taimi
na'a ne
fepaki ai moe fili.
Ka
'oku pehe 'e he kau Foa koe
tupu'anga totonu ia 'oe lea ni koe efuefua 'ae 'ulu'ulu'i 'ufi, he ko
Foa
koe fonua 'ufi'ufia. |
Koe lea pau'u ki he kau Foa.
Ka
'i he taimi tatau pe 'oku futa
'aki 'e he kau Foa 'ae lea ni he 'oku faka'ilonga 'aki ia 'a Foa koe
fonua
mahu moe fonua to'a. |
| Hange ko Fakatoutoa´ |
Ko Fakatoutoa koe ki'i konga tahi
ofi ki Nomuka pea 'oku kovikovi ma'u pe. |
Ko ha taha pe me'a 'oku kovikovi
ma'u pe.
'Oku tatau moe Hange ko Matafota
'i he peesi Paloveape 'Eua.
|
| Hilinga mo Tolu koe motu tokanoa |
Koe 'Otu Tolu koe fanga ki'i motu
iiki 'i Ha'apai. 'Oku 'ikai ke nau ofi ki ha toe motu pe
halanga
vaka pea 'oku 'ikai fa'a 'ahia ai kinautolu. |
Koe fakalea ke tuku noa'i ha me'a
he kuo faingata'a ke fai hano toe ue'i - hili aa ia mo Tolu koe motu
tokanoa. |
| Kama e tevolo Kao, kae tuku ha'au´ |
Ko Kao koe motu mau'olunga pea
'asi ki he meimei motu kotoa pe 'i Ha'apai. Na'e 'ikai nofo
ai ha
taha kae tala koe nofo'anga tevolo. Ka hoko ha me'a kovi 'i
ha fa'ahinga
motu 'i Ha'apai na'e tukuaki'i ia ki he kau tevolo Kao kae hili ia koe
ngaue pe ia 'ae taha 'i he motu ko ia. |
Ko hono fakaanga'i ha taha kehe
kae 'ikai ke te fakatokanga'i e kovi tatau 'ia kita. |
| Mama'o ko Aka |
Ko Aka ko e ki'i hakau ofi ki Tofua
mo Kao. Neongo 'ene mama'o na'e lelei mo mahu hono tahi pea
'ahia
ma'u pe 'e he kau toutai. |
Ko ha me'a mama'o pe ngali faingata'a
kae kei manakoa pe. |
| Manako maka fai ki Tofua |
Koe makahunu koe maka 'aonga ki
he 'umu pea na'e ma'u mei Tofua, ka na'e mama'o 'a Tofua pea kovi hono
taulanga. |
Koe faka'amu ki ha me'a mahu'inga
mo 'aonga kae ma'u ngata'a. |
| Na'e taa'i e vaka Mo'unga'one´ koe
'ikai hano 'eiki´ |
Na'e folau ha vaka Mo'unga'one
ki Fisi pea vakai mai 'ae kau Fisi ki he'enau to'onga ta'emaau pea nau
'ilo ai 'oku 'ikai ha 'eiki he vaka. Na'e hanga leva 'ae kau
Fisi
'o tamate'i kotoa 'ae kakai he vaka. |
Koe na'ina'i ki ha ngaue pe fononga
'oku 'ikai maau. |
| 'Oku 'ikai ha vaka mole 'i tahi
ta'e mole ai ha Ha'ano |
Koe kakai Ha'ano koe kakai fefolau'aki
pea 'ikai ai ha feitu'u 'e ta'e ma'u ai ha Ha'ano. 'I he
taimi tatau
pe na'e taitai taha ha vaka 'e mole 'i tahi ta'e mole ai ha taha mei
Ha'ano
koe lahi 'enau fefolau'aki. |
Koe fanongo ha me'a fo'ou ka 'oku
'ikai fakaofo. |
| Sani Tungua |
Koe Tamaha koe fa'ele ia 'ae
Tu'itongafefine
ki he Tu'ilakepa pe koe Tu'iha'ateiho. Pea ko Tungua koe motu
ia
'oe Tu'iha'ateiho. Ko ia na'e lahi e lata 'ae kau Tamaha ki
Tungua.
Pea na'e fa'afolaua mo lonuku ai 'ae hou'eiki lalahi 'o Tonga ki Tungua
koe 'i ai 'ae Tamaha. Na'e polepole'aki 'e Tungua neongo koe
motu
si'i ka koe motu 'eiki mo manakoa. |
Ko ha taha 'oku ne vikia pe fakahikihikiʻi haʻane meʻa pe ʻaʻana. |
| Taka Ha'apai, ta'e 'i Tofua |
'Oku tu'u 'a Tofua 'i Ha'apai ka
'oku si'isi'i pe 'ae kau Ha'apai kuo nau a'u tonu ki ai. |
Ko ha taha 'oku ta'engali 'ene
ha'u mei ha feitu'u koe 'ikai ke ne loko 'ilo ki he ngaahi me'a
fekau'aki
moe feitu'u ko ia.
'Oku tatau moe Taka 'i Tongatapu,
ta'e 'i 'Eua 'i he peesi Paloveape 'Eua.
|
| Tefua 'a vaka Lautala |
Ko Lautala koe taulanga 'i Ha'ano
na'e 'iloa koe fo'u'anga vaka. Koe tefua (200) koe 'uhinga ki
he
fele 'ae vakaa 'i he taulanga Lautala. |
Koe fakataha 'a ha fu'u kakai tokolahi
ke fakahoko ha ngaue mahu'inga pe lelei, pe faiva malie. |
| Tekefili hangē ko Kao´ |
Ko Kao koe motu mau'olunga pea
'asi ki he meimei motu kotoa pe 'i Ha'apai. |
Ko ha me'a 'oku ha mahino ki he
tokotaha kotoa. |
| Tutungia 'a hulu Tungua |
Na'e 'i ai e Tu'itongafefine na'e
mali moe Tu'iha'ateiho. Na'a na lahi nofo ki Tungua he koe
motu ia
'oe Tu'iha'ateiho. Ne fai atu pe nofo kuo vela e mata 'oe
Tu'itongafefine
he la'i hulu pea mole lahi ai hono faka'ofo'ofa. Kae neongo
ia ne
'ikai mole ai ha konga hono langilangi pe ko hono hikihiki'i 'e he kau
Tungua. Ko ia ne tupu ai 'ae lau ni 'o pehe 'oku kehe pe vela
ia
'ae la'i hulu Tungua he 'ikai 'osi ai hono mahu'inga 'ona. |
Ko ha me'a kuo uesia hono fotunga
fakatu'asino ka 'oku 'ikai mole ai hono mahu'inga. |
| Vela 'a hulu Tungua |
|
'Oku tatau moe Tutungia 'a hulu
Tungua. |
| Viku e malo 'o 'Uiha´ |
Na'e 'i ai ha ongo foha 'o
Tatafu'eikimeimu'a
TT ko Ngana'eiki mo Nganatatafu. Na'a na oo ki Ha'amoa koe
'eva 'a
Nganatatafu kia Salamasina kae iku 'o hola 'a Ngana'eiki ia mo
Salamasina
kae tuku 'a Nganatatafu.
Koe
foha 'o Ngana'eiki ko Tu'iha'angana'otangata,
koe tupu'anga ia 'oe Tu'iha'angana. Koe foha 'o Nganatatafu
ko Malupo'ofalefisi
koe tupu'anga ia 'o Malupo.
Koe
'eva 'a Nganatatafu na'e fehalaaki
ko ia 'oku pehe ai koe malo 'o 'Uiha na'e viku. |
Ko ha tangata kuo 'ikai ola lelei
ha'ane 'eva. |
