| ...............Palōveape............... |
Tupu'anga |
...............'Uhinga............... |
Fakalali pakola
ʻOku faitatau mo e Ngūngū taú. |
Ko e lea tokua mei he kau Fisí. Ka fai ha tau pea puke ai ha kau pōpula, ko e taimi ne teu ke tamateʻi ai ha pōpulá, ne tā e fuʻu lali, pea ʻilo pē ʻe he taha kotoa mei he tōʻonga tā ko ia ʻoe lalí, koe ʻamanaki ia ke tāmateʻi ai ha pōpulá. |
Ko e fakaʻilonga ʻo ha meʻa ʻoku ʻamanaki ke hoko. |
| Fakatoʻa tele |
Ko e lea tokua mei he kau Haʻamoá. Ko e toʻa telé ko e toʻa lahi ʻaupito. Ko e toʻa ia naʻe ʻikai to e tokanga ia ki he mate mo e moʻui kā ke lava pē ʻa e taumuʻa ʻo ʻene ʻohotaú. |
Ko ha taha loto lahi ke ne lavaʻi ha ngāue. |
| Fakatē ʻa Halia |
Ko e lea mei he tau ne fai ʻi he feituʻu ko Halia ʻi Foa. Neongo e fakatē mai e filí ko e fuʻu kautau tokolahi, naʻe kei lava pē ʻe he kiʻi toko siʻi ia ʻi Haliá ʻo tekeʻi kinautolu. Naʻe kei laka ange pē fakatē ia ʻa Haliá.
Ka ne maʻu ʻaki ai pē ʻa e leá ni ko e fakapangopango ki he tokolahi ka e taʻeʻaonga ʻae fahaʻi e tahá. |
Ko ha kakai tokolahi kae ʻikai fuʻu ʻaonga. |
| Kuo totoa hono nimá |
Ko e lea he taimi taú, ka kamata e taú ʻoku kei foʻofoʻou e kau taú, ko ʻenau tamateʻi pē ha fili pea totoa ai honou nimá, kuo nau lotolahi ange ai ke hoko atu e taú. |
Ko ha taha kuó ne lavaʻi ha ngāue pea lotolahi ange ai. |
| Malanga mei he até |
Ko e lea mei he taimi ne keli ai ʻe he kau Pelehaké ʻa e fuʻu luo ke tuʻusi ʻaki ʻa Hihifo mei Tongatapu. Naʻe pau ke nau keli poʻuli ke ʻoua e ʻilo mai ʻe Vahaʻi mo ʻene kautaú.
Pea ko e maʻa pē ʻae ʻahó pea nau hake leva mei he fuʻu luó ʻo kaukau mo uku ʻumea pea nau toki mālōlō. Ka ne folau hakeʻa Vahaʻi he matāfangá ʻo ne fakatokangaʻi ʻa e tafe ʻa e ʻumeá peá ne huʻuhuʻu ai ki he meʻa ʻoku hokó.
Naʻe tuʻu ʻaho atu leva ʻa Vahaʻi ʻo ʻohofi e kau Pelehaké lolotonga e maʻu ʻenau mohé.
Ko e lolotonga ko iá kuo puna ki ʻolunga e Pelehake ʻe taha ʻo lele ʻo tō ki he loto ate mo ʻe ne kailá ke fakahaofi muʻa ia.
Meʻa pango ko ʻe ne kole ko iá kuo ʻosi folau atu e tao ia ʻa Vahaʻí ki ai, pea fakaʻosi ʻaki ai pē ia ʻe ne malanga mai mei he loto até. |
Ko ha kole kuo tōmui. |
| Mata ki vaʻe |
Ko ha to'a 'oku matapoto pea kaumālohi he fepakí, ka e toe ve'e vave kapau ko e me'a ke faí ko e hola kumi mo'ui. 'A ia 'oku taukei pē mei hono matá, ki hono sinó, ki hono va'é. |
Ko ha taha 'oku poto he me'a kotoa. |
Ngūngū tau
ʻOku faitatau mo e Fakalali Pakolá. |
Ko e lalí naʻe fakaongo ʻaki e ngaahi meʻa kehekehe naʻe hoko he fonuá ke ʻilo ʻe he kakaí. Naʻe takitaha pe fakahinga tā ʻoe lalí mo hono ʻuhinga. Ko e tā fakaongo taú eni ʻa e ngūngū taú. |
Ko e fakaʻilonga ʻo ha meʻa ʻoku ʻamanaki ke hoko. |
